Սփյուռքի նախարարը չափազանցնում է, թե՞ ստում. tert.am

Սփյուռքի նախարարության աշխատակազմի նախկին ղեկավար Ֆիրդուս Զաքարյանը Tert.am-ի հետ զրույցում անդրադառնում է նորանշանակ նախարարի այն հայտարարությանը, որ «Արի տուն» ծրագրի մասնակիցներին լանչի համար 4000 դրամ է տրամադրվել և ասում, որ նախարարին միանշանակ սխալ փաստաթղթեր են ներկայացվել, որովհետև այդ գումարը 2100 դրամ է: Նա նշում է, որ ցանկացած մարդ, ով, իր խոսքով, որևէ հիմնարկ է ընդունում կամ սեփականություն ձեռք բերում, պարտադիր պետք է աուդիտ անի, բայց նաև տպավորություն ունի, որ նախարարին պատճառներ են պետք նախարարության ծրագրերը, այն էլ՝ «բրենդային», կասեցնելու համար: - Սփյուռքի նոր նախարարը, այսօր մամուլի ասուլիսին անդրադառնալով նախարարության առանցքային ծրագրերին, նշեց, որ շռայլություններ են եղել տարբեր ծրագրերում, օրինակ՝ «Արի տուն» ծրագրի մասնակիցներից յուրաքանչյուրին 4 000 դրամ է տրամադրվել լանչի համար: Ապա նախարարը հարց է տվել, թե այդ ի՞նչ լանչ պետք է լիներ այդ գնով, ամեն մի երեխայի համար մեկական գա՞ռ պիտի մատուցեին, սև խավիա՞ր, թե՞ ինչ: Որպես նախարարության աշխատակազմի նախկին ղեկավար՝ այս առնչությամբ ի՞նչ կարող եք ասել: -Այս համեմատությունները՝ գառան միս և այլն… եթե նախարարը թղթերը նայեր, ապա նման հայտարարություն չէր անի, որովհետև ոչ թե 4000, այլ 2100 դրամ է հատկացվել: Անցած տարի էլ եղել 1800 դրամ ծախս, մաքուր՝ առանց ավելացված արժեքի հարկի: Չգիտեմ՝ այդ թղթերն ինքը որտեղից է վերցրել, լավ կլիներ, որ աղբյուրն էլ նշեր: Այդ դեպքում խոսելն ավելի հեշտ կլիներ: Մյուսը՝ տրանսպորտի հետ կապված: Նորից ասեմ՝ լավ կլիներ, որ ինքը հարցում աներ ու կպարզեր, որ ավտոբուսը, եթե 1 օր օգտագործվեր քաղաքում, ինչ կարժենար։ Ինքը եթե նման հարցումներ աներ, այդտեղ էլ պատասխաններ կգտներ, որովհետև այդ տրանսպորտը, որ մենք վարձել, օգտագործել ենք, միայն տանել-բերելու համար չի եղել, այդ նույն խմբին մենք տարել ենք տարբեր հուշարձաններ այցելության՝ Եղեռնի հուշարձան և այլն… -Բայց ինքը հստակ նշել է, որ այդ 1300 դրամ գումարը 1-1.5 կիլոմետրի համար է եղել, այսինքն՝ մինիմալ տարածության: -Այդ գումարի սահմաններում մտած են նաև նրանց՝ նաև այլ տեղեր տեղափոխվելը: Սա մենակ տանել-բերել չէր, նորից եմ ասում, և եթե նախարարը խորանար՝ կտեսներ, որ ավտոբուսների՝ այսօր ընդունված գներն ինչ տարբերություն են կազմում: Եվ, կարծում եմ, կկողմնորոշվեր: -Այսինքն՝ նախարարը սխալ փաստաթղթե՞ր է նայել, սխալ եզրակացություննե՞ր արել: -Ես վստահաբար կարող եմ ասել, որ կոնկրետ «Արի տուն» ծրագրի հարցով նրան սխալ փաստաթուղթ են ներկայացրել, և լավ կլինի, որ նորից պահանջի և ուղղում կատարի իր այդ հայտարարության մեջ: -Ինչ վերաբերում է «Արի տուն» և «Ամառային սփյուռք» ծրագրերի առկախմանը. Մխիթար Հայրապետյանն արդեն Հայաստան գնելու ավիատոմսեր գնած սփյուռքահայերից ներողություն խնդրեց և ասաց, մոտավորապես՝ «թող ուշ լինի, նուշ լինի», թող գան ավելի արժանապատիվ պայմաններում: Հիմա, փաստորեն, այս ծրագրերը հետաձգվում են, ու այնտեղ պետք է աուդիտներ անցկացվեն: -Աուդիտը, գիտեք, պարտադիր է. ցանկացած մարդ, եթե որևէ հիմնարկ է ընդունում կամ սեփականություն է ձեռք բերում, աուդիտ պետք է անի: Բայց տպավորությունս այնպիսին է, ափսոսում եմ, բայց ստիպված եմ ասել, որ կարծես թե պատճառներ են պետք, որ այս ծրագրերը կասեցվեն կամ ընդհատվեն: Պետք է աշխատանքները շարունակվեն, Սփյուռքում այս ծրագրերին մարդիկ սովոր են, և կարելի էր հարցում անել՝ արդյո՞ք «Արի տուն»-ը չի կայացել: Ավելին՝ այն դարձել էր բրենդային, և այսօր այն կասեցնելը, իմ կարծիքով, չի բխում Հայաստան-Սփյուռք գործակցության շահերից: -Այսինքն, ըստ Ձեզ, նախկինում իրականացված ծրագրերում որևէ կոռուպցիոն ռիսկեր չե՞ն եղել: - Վրիպումներ, սխալներ կարող են լինել, բայց կոռուպցիա չի կարող լինել: Եթե կարծում են, որ ինչ-որ մեկին ավել ենք կերակրել, ինչ-որ բան ավել ենք դրել սեղանին, դա էլ կարող էր արվել այն բանի համար, որ Հայաստան եկածներն ավելի լավ տպավորություն ստանային: Նորից եմ ասում՝ 2100 դրամի սահմաններում է եղել, 4000-ի մասին խոսք լինել չի կարող: Դա թյուրիմացություն է: Եվ նորից եմ ասում՝ ինքը պետք է ճշգրտի՝ որտեղից: -Այդ 2100 դրամն ի՞նչ էր ներառում: - Չեմ հիշում, բայց մի քանի անգամ պատահել է, որ եղել եմ այնտեղ, տեսել, որ ճաշին եղել է 2-րդ, 3-րդ և հյութ է եղել, լիմոնադ: 1800 դրամ է եղել մաքուր՝ առանց ԱՀՀ-ի: - Սփյուռքահայերը երբևիցե սննդի որակից  դժգոհություններ ունեցե՞լ են: -Ոչ: Դժգոհություններ եղել էին տարիներ առաջ, դա մեզ էլ հաճելի չէր, բայց դա մենք վերացրել էինք. անցած տարի բոլոր ճաշերը արվել են համապատասխան ռեստորաններում, և բոլորը գոհ են եղել: -Իսկ որ տենդերները 3 տարի շարունակ նույն ընկերություններն են շահել, ինչպե՞ս է այդպես ստացվել: - Տենդերները սովորաբար արվում են էլեկտրոնային եղանակով, և այն կազմակերպությունը, որն ամենացածր գինն է առաջարկում, նա էլ շահում է: Մրցույթները հայտարարվել են, եթե որևէ մեկը չի եկել, չի մասնակցել, այնտեղ բազմաթիվ պայմաններ են նշված եղել, և կարող են տեսնել, որ ամեն մի կազմակերպություն չէ, որ կարող էր գալ, մասնակցել: Այնպես որ, թող նայեն: -Իսկ «Հայկական սփյուռք» տարեգիրքը , որի հրատարակությունը տարեկան կազմել է 4 միլիոն դրամ: Առաջին բանը նախարարը որ արեց, դրա հրատարակությունը դադարեցնելն էր: Չե՞ք կարծում, որ այդ տարեգիրքն իրոք շատ փող է խլել ու ոչ մի բանի պիտանի չի եղել: -Չեմ կարծում, որ ոչ մի բանի պետք չէ: Դա մեր ու սփյուռքյան կառույցների աշխատանքների կատարումն է, տարեգիրք է, որը շատ էլ օգտակար է: Ուրիշ բան, որ այդ հաստափոր տարեգրքերը Սփյուռք ուղարկելը բավականին դժվար էր, մենք ունեցել ենք դժվարություններ, և մենք այս վերջին տարիներին քննարկել ենք, որ կարելի էր դրա էլեկտրոնային տարբերակը հրատարակել: Եվ այդ հարցում նոր նախարարի դիրքորոշումը ես կիսում եմ: Բայց եթե ինքը կասեցնի ծրագիրը, այն ժամանակ իմ կարծիքը կասեմ: Գտնում եմ, որ դա անհրաժեշտ է, ուրիշ բան, որ տպագրության այդ գումարը կարելի է խնայել: Բայց այն ժամանակ քննարկում է եղել է, ու հաղթել է տարբերակը, որ պետք է գրքեր տպենք: -Տարեկան 4 միլիոն դրամի մասին է՝ 9 տարի շարունակ: -Այո, 9 տարի առաջ ենք այդ ծրագիրը սկսել, և այն ժամանակ այն շատ կարևորվեց, որ լինի նման տարեգիրք: -Այսինքն՝ 32 միլիոն ծախսվել է հաստափոր գրքերի վրա, որոնք, անգամ Դուք եք մտածել, որ անօգուտ են: -Վերջին տարիներին, որովհետև դրանք Սփյուռք ուղարկելը բավականին դժվար է եղել: Բայց ասել, որ հենց սկզբից դա նպատակային չի եղել, հարմար չի եղել, այդպես չեմ կարծում: Ու որ ամեն տարվա հատորները նայեք, կտեսնեք, որ դրա մեջ շատ լավ բան կա: Գիրքը մնայուն բան է, հասկանո՞ւմ եք: -Պարո՛ն Զաքարյան, Դուք այլևս աշխատակազմի ղեկավար չեք ու օրեր առաջ հայտարարել էիք, որ դիմում գրելու որևէ ճնշում ու պարտադրանք չի եղել: Իսկ հիմա ինչո՞վ եք զբաղվում։ -Ոչ մի բանով: Հանգստանում եմ, վերջին ամիսներին որոշ առողջական խնդիրներ եմ ունեցել, հիմա վերականգնում եմ առողջությունս: Տեսնեմ, ժամանակը ցույց կտա: -Իսկ համարո՞ւմ եք, որ Մխիթար Հայրապետյանը կադրային ջարդ արեց: -Ո՛չ, չեմ համարում, նման բան չեմ զգացել: Հակառակը՝ բոլորն էլ աշխատում են, նախկին նախարարն էլ, ես էլ կոչ ենք արել, որ որպես պետական ծառայողներ՝ մնան ու ոչ թե հենց այնպես, այլ նվիրումով աշխատեն, ինչպես նախկինում և օգնեն նոր նախարարի կայացմանը: -Նոր նախարարի այլ քայլերին, հայտարարություններին հետևո՞ւմ եք, ճի՞շտ ուղու վրա է, ըստ Ձեզ: - Կուզենայի, որ նա որևէ հայտարարություն անելուց առաջ կշռադատեր, թե այդ ծրագիրն ինչ է տալիս Հայաստան-Սփյուռք գործակցությանը, հարաբերություններին, հետո դրանից հետո նոր կասեցներ-չկասեցներ և այլն: Անկեղծ ասած՝ չեմ հետևում, բայց երբ լսեցի, որ որոշ ծրագրեր կասեցվել են… Չեմ թաքցնում՝ այդ ծրագրերը մեզ համար ոնց որ զավակներ են եղել: Մենք այդ երեխաների ծննդի համար ուրախացել ենք, փայփայել, ջանք, ուժ ու եռանդ ներդրել, ինչու ոչ՝ առողջություն վատնել: Եվ այսօր, երբ մի կարծիքով դրանք լավը չեն, կամ չգիտեմ ինչ, չեմ թաքցնում՝ ոգևորված չեմ նման հայտարարություններով: -Իսկ տիկին Հակոբյանի հետ հանդիպե՞լ եք։ -Բնականաբար, իմ նախարարն է եղել, հարցնում եմ՝ տրամադրություն և այլն, և այլն, բնական է, ու իրեն միշտ էլ զանգելու եմ: Կարծում եմ՝ իրեն էլ որոշ հանգիստ պետք է: