Սերժ Սարգսյանի համար ամենասարսափելի սցենարը

Հայաստանի փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը օրերս լրագրողների հետ զրույցում նշել է, որ Արևմտյան երկրների հետ Ռուսաստանի հարաբերություններում ի հայտ եկած լարվածությունը ազդեցություն չի ունենա Արևմուտքի հետ Հայաստանի հարաբերությունների վրա և խոչընդոտներ չի հարուցի Եվրամիության հետ անցած տարի նոյեմբերին կնքված Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի վավերացման գործընթացում: «Ոչինչ չեմ տեսնում: Ավելին՝ նույն Եվրոպական միությունը շատ կարևորում է այն հանգամանքը, որ Հայաստանը առաջին Եվրասիական տնտեսական միության անդամ պետությունն է, որը այդպիսի խորը համագործակցության է գնում Եվրամիության հետ՝ բնական է, պահպանելով մեր պարտավորությունները այլ ինտեգրացիոն միավորումներում», - հավելել է փոխարտգործնախարարը: Հիշեցնենք, որ Մոսկվայի ու արևմտյան առաջատար երկրների միջև նոր լարվածության պատճառ հանդիսացավ մարտի 4-ին բրիտանական Սոլսբերի քաղաքում տեղի ունեցած դեպքը, երբ ծանր թունավորում էին ստացել Ռուսաստանի ռազմական հետախուզության պաշտոնաթող գնդապետ, հետագայում Լոնդոնի օգտին լրտեսության համար դատապարտված Սերգեյ Սկրիպալը և նրա դուստր Յուլիան: Պաշտոնական Լոնդոնը մեղադրեց Ռուսաստանի իշխանություններին: Ճիշտ մեկ շաբաթ առաջ՝ Միացյալ Նահանգների, Մեծ Բրիտանիայի, Գերմանիայի և Ֆրանսիայի ղեկավարները հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ` խստորեն դատապարտելով կատարվածը, այն բնորոշելով, որպես հարձակում Մեծ Բրիտանիայի ինքնիշխանության դեմ և սպառնալիք իրենց անվտանգությանը: Շավարշ Քոչարյանը գրեթե անհավանական է համարել, որ Եվրամիության անդամ երկրների մակարդակով նույնպես փորձ արվի խոչընդոտել Բրյուսելի հետ Հայաստանի ստորագրած հիմնարար համաձայնագրի վավերացումը․ - «Համարում եմ դա գրեթե անհավանական, որովհետև այն պետությունը, որը որ շահագրգիռ չէր, ինքը դա կարող էր անել դեռևս մինչև ստորագրումը: Ինքնին որ Եվրամիությունը ստորագրել է, դա նշանակում է, որ բոլոր անդամ պետությունների կողմից եղել է լիակատար համաձայնություն»: Կառավարությունն օրերս հավանություն տվեց Հայաստանի ու Եվրամիության և Ատոմային էներգիայի եվրոպական համայնքի ու դրանց անդամ պետությունների միջև Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը վավերացնելու մասին օրենքի նախագծին: Մարտի 16-ին Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը որոշել էր, որ համաձայնագիրը համապատասխանում է երկրի Սահմանադրությանը, և այժմ հերթը Ազգային ժողովինն է վավերացնելու փաստաթուղթը: Երևանի ու Բրյուսելի միջև ստորագրված Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը Եվրամիության անդամ 28 երկրներից առայժմ վավերացրել է միայն Էստոնիան: «Հայտարարություն եղել է Գերմանիայի կողմից, բայց դա ընդամենը հայտարարություն է, որտեղ ինքը ճշտում է, որ այդ համաձայնագիրը չի սահմանափակում իր սուվերեն իրավունքները՝ կապված անվտանգության ոլորտի հետ», - փոխանցեց Քոչարյանը: Մյուս կողմից, ըստ նրա, Եվրասիական տնտեսական միության որոշ երկրներ անգամ ուսումնասիրում են Եվրամիության հետ Հայաստանի հարաբերությունների փորձը․ - «Ես անուններ չեմ տա․․․ բայց կան»: Ռուսաստան - Արևմուտք վերստին սրված հարաբերությունները մինչև այս պահը Հայաստանի կտրվածքով որևէ խնդրի չեն հանդիպել՝ ՀՀ-ԵՄ ստորագրված համաձայնագրից հետո, բայց բոլորի համար էլ պարզ է, որ որոշակի պահից, երբ ԵՄ-ՌԴ փոխհարաբերություններում լարվածությունն էլ ավելի մեծանա՝ դա կարող է անդրադառնալ Հայաստանի վրա: Սա իհարկե, ոչ ցանկալի սցենար է Հայաստանի համար, որովհետև մենք սպասում ենք ԵՄ անդամ պետությունների կողմից մեր համաձայնագրի վավերացմանը: Իսկ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում նոր սրումը կնշանակի նաև Մոսկվայի կողմից դաշնակիցներից ակնկալիքներ՝ դրանից բխող բոլոր բացասական հետևանքներով: Ռուսաստան-Արևմուտք հարաբերություններում հնարավոր սրացումը ոչ միայն կարող է ազդել ԵՄ-Հայաստան հարաբերությունների վրա, այլև ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացի վրա: Առայժմ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող 3 պետությունները՝ Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն և Ֆրանսիան արդյունավետ համագործակցում են այս ձևաչափում և չունեն հակասություններ: Բայց Աստված մի արասցե, եթե Մոսկվայի հարաբերությունները Վաշինգտոնի և Բրյուսելի հետ այն աստիճան լարվեն, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում նրանց համագործակցությունն անհնարին դառնա: Դա ուղղակի ամենասարսափելի տարբերակը կարող է լինել, ինչը կազատի Ալիևի «ձեռքերը»՝ նոր պատերազմ սկսելու առումով: Թամար Բագրատունի