Հանրությանը պետք է հայելի։ Եվ այս տողը հայելի է
Կարդում եմ Մերուժան Տեր-Գուլանյանի «Մայր Տաճար » բանաստեղծությունը՝ նվիրված Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին, ու մտածում՝ հայոց գրիչը խոսելու է դեռ։ Այսօր, երբ Մայր Տաճարը, հայրենիքը վտանգի մեջ է, գրիչները սառել են։ Մարդիկ կարկամած են՝ մի՞թե այս դժոխքը իրական է, որի մեջ հայտնվել ենք։ Այսօր, երբ հասարակական դիսկուրսը հաճախ կառուցվում է մեղավորներ փնտրելու վրա, բանաստեղծը հակառակ շարժումն է առաջարկում՝ նախ մաքրել ներսը, հետո պահանջել արդարություն դրսից․
Մոլորվել ենք, Տեր, օգնության հասիր,
Վտարենք մեզնից մեր ներսի չարին։
Սա բանաստեղծության առանցքն է։ Եվ գուցե՝ մեր ժամանակի ամենաանհրաժեշտ հանրային ձևակերպումը։ Հեղինակը շրջում է հայացքը ներս։ Եթե մենք չարը տեսնում ենք միայն դրսում, մենք դառնում ենք հավերժ զոհ։ Եթե մենք ընդունում ենք, որ չարը նաև ներսում է՝ մենք դառնում ենք պատասխանատու։ Այս անցումը զոհի հոգեբանությունից դեպի պատասխանատվությունն է։ Հենց այն է, ինչ այսօր հանրությանը պակասում է։ Հենց այն է, ինչ չունի այս իշխանությունը և 8 տարի զոհի կարգավիճակում է, որ մեղադրում է բոլորին ու պատասխանատվություն չի ստանձնում։ Զոհի կարգավիճակը հարմար է, որովհետև ազատում է ինքնաքննությունից։ Բայց պետություն չի կառուցվում ինքնախաբեության վրա։ Կթվարկեմ, թե ո՞րն է ներսի չարը, ու դուք կպատկերացնեք, թե ինչու երկիրը առաջ չի գնում։ Ամեն մեկդ ձեր մեջ ինչ որ տարր կգտնեք, իսկ իշխանությունն իր մեջ կամբողջացնի ողջը․
ատելության մշակույթ
միմյանց պիտակավորելու սովորություն
քաղաքական կուրություն
սեփական սխալները չընդունելու համառություն
կեղծ բարոյական բարձրությունից խոսելու մոլություն։
Սրան կարելի է ավելացնել նաև մեկ այլ վտանգավոր երևույթ՝ ճշմարտությունից փախուստը։ Երբ մեզ համար ավելի հարմար է լսել այն, ինչ հանգստացնում է, ոչ թե այն, ինչ ցավեցնում է։ Երբ քննադատությունը ընկալվում է որպես դավաճանություն, իսկ լռությունը՝ որպես հավատարմություն։
Պատերազմից, ճգնաժամերից, քաղաքական ցնցումներից հետո հասարակությունները կանգնում են երկու ճանապարհի առաջ․ փնտրել մեղավորներ և խորացնել պառակտումը, կատարել ներքին վերանայում և վերակազմավորվել։
«Վտարենք մեզնից մեր ներսի չարին» նշանակում է՝ կատարել ներքին հեղափոխություն։ Սա հոգևոր հեղափոխության կոչ է, ոչ թե քաղաքական։ Հանրությանը պետք չէ հերթական մեղադրական ճառը։ Հանրությանը պետք է հայելի։
Եվ այս տողը հայելի է։ Դա փորձում է անել Մայր Տաճարը՝ հիշեցնելով, որ առանց ներսի մաքրագործման ոչ մի հաղթանակ չի լինում կայուն, ոչ մի խաղաղություն՝ արժանապատիվ։ Եվ հենց այդ պատճառով Մայր Տաճարը դարձել է անհարմար նրանց համար, ովքեր ընտրել են մեղավորներ փնտրելու ճանապարհը։ Բայց եթե մենք իսկապես մոլորվել ենք, ապա օգնությունը կգա միայն այն պահին, երբ կհամարձակվենք ասել՝ չարը միայն դրսում չէ։ Այն նաև մեր ներսում է։ Եվ հենց այնտեղից պետք է սկսվի փրկությունը։
Հասմիկ Բաբաջանյան
«Հրապարակ օրաթերթ»
Հետևեք մեզ Viber-ում
