«Էժան քաղաքավարություն՝ առանց պարտավորության»

Հանրությանը հուզում է՝ ինչու ԱՄՆ նախագահը Դավոսում տետ-ա-տետ չի հանդիպել Հայաստանի վարչապետի հետ։ Նա հանդիպել է Ալիևի և Զելենսկու հետ, բայց ոչ՝ Փաշինյանի։ Սա այլևս չի ընկալվում որպես արարողակարգային մանրուք, այլ՝ որպես քաղաքական ազդանշան։

Այստեղ գործ ունենք երկուստեք քաղաքական դերասանության հետ։ Փաշինյանը լուսանկարվել է Թրամփի հետ, իսկ Թրամփը թույլ է տվել այդ լուսանկարը։ Հայկական կողմը խնդրել է տեսանելիություն, ամերիկյան կողմը չի ընդդիմացել այդ տեսանելիությանը, և արդյունքում ստեղծվել է կադր, որը երկու կողմերի համար աշխատում է տարբեր իմաստներով։ Փաշինյանը օգտագործում  է լուսանկարը որպես ներքին քաղաքական սիմվոլ՝ փորձելով ապահովել «միջազգային լեգիտիմություն» ներքին լսարանի համար։ Ցույց տալ, որ ինքը միջազգային խաղի մեջ է, ստեղծել ընկալում, թե Հայաստանը սեղանի շուրջ է, և փոխհատուցել այն, ինչ իրական քաղաքական բովանդակությամբ չի ստացվել։

Սա կոչվում է ներքին լսարանում սիմվոլիկ կապիտալի կուտակում։ Թրամփի համար սա եղել է այլ դեր՝ «էժան քաղաքավարություն՝ առանց պարտավորության»։ Նա իրականում ոչինչ չի պարտավորվում՝ չի առաջարկում երկկողմ օրակարգ, չի բարձրացնում Հայաստանի քաղաքական կշիռը, չի մտնում որևէ ռիսկի մեջ։ Սա պարզապես դիվանագիտական կոռեկտության իմիջ է՝ գրեթե զրո արժեքով։ Այլ կերպ ասած՝ ցածրարժեք ժեստ՝ առանց քաղաքական գնի։

Երկու կողմն էլ ինչ-որ բան շահել են․ մեկը՝ ներքին PR, մյուսը՝ արտաքին քաղաքավարություն։
Բայց երբ քաղաքական դերասանությունն աշխատում է երկուստեք, դա  նշանակում է, որ իրական քաղաքական կշիռը քիչ է։ Հենց այստեղ է, որ հանրային գիտակցության մեջ ձևավորվում է պարզ, բայց կոշտ բանաձև․ եթե քեզ հետ չեն բանակցում, ուրեմն դու բանակցող չես։ Երբ պետության ղեկավարը հայտնվում է ընդհանուր լուսանկարում, բայց բացակայում է իրական երկխոսությունից, առաջանում է վտանգավոր սիմվոլիկ ճեղք՝ մեզ տեսնում են, բայց մեզ հետ չեն խոսում։

Երբ պետությունը ներկայացնողը չի կարողանում մտնել փակ սենյակ, հանրային ընկալմամբ նա տեղափոխվում է դիտողի կարգավիճակի, ոչ թե որոշումներ կայացնողի։
Վերջնարդյունքում՝ երկուստեք քաղաքական դերասանություն են անում,
բայց դերաբաշխումը ակնհայտ է․ մեկը գլխավոր դերակատարն է, մյուսը՝ երկրորդական։ Ժողովուրդը կասեր՝ երկուսն էլ դերասան են․ մեկը գլխավոր, մյուսը՝ երկրորդական դերով։

Հասմիկ Բաբաջանյան

«Հրապարակ օրաթերթ»