Գնաճը կշարունակվի, իսկ դոլարի անկման դեմ ԿԲ-ն քայլ չի ձեռնարկի

ՀՀ Ազգային ժողովում նախորդ տարվա պետական բյուջեի կատարողականի քննարկման ժամանակ Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը հայտարարել է, որ hայկական դրամի ամրապնդումը զսպել է ինֆլյացիայի աճը։ Պատասխանելով հարցին, թե ինչու ազգային արժույթի ամրապնդումը չհանգեցրեց ներկրվող ապրանքների գների համաչափ նվազմանը՝ ԿԲ նախագահը պարզաբանել է՝ եթե դրամը չարժևորվեր, գների աճի տեմպերն ավելի մեծ կլիներ։
Իսկ գների աճը մայիս ամսվա տվյալներով մեր երկրում 9 տոկոս է կազմել, ինչը չափազանց բարձր ցուցանիշ է։ «Պատճառներից մեկը, որ դրամի փոխարժեքի ամրապնդումը չհանգեցրեց գների նվազման, միջազգային շուկաներում գների կտրուկ աճն է»,- վստահեցրել է ԿԲ նախագահը։
Նրա խոսքով՝ օրինակ ցորենի գները ուկրաինական պատերազմի պատճառով հասել են պատմական առավելագույնին։ Էապես աճել են արևածաղկի և այլ տեսակի բուսական յուղերի գները։ Ստեղծված իրավիճակն էլ ավելի է բարդացել լոգիստիկ խնդիրների պատճառով․ Լարսի անցակետում ամիսներ շարունակ խցանումներ են, ինչը թանկացնում է բեռնափոխադրումները գինը՝ տրանսպորտային ծախսերի աճով պայմանավորված ։
«Անցակետում ուշացումների պատճառով ապրանքները հաճախ մասամբ փչանում են։ Բացի այդ, եթե նախկինում բեռնատարները ապրանքներով բեռնված էին ուղևորվում և այնտեղ, և հակառակ ուղղությամբ, ապա հիմա, որպես կանոն, դատարկ են վերադառնում, ինչը մեծապես նպաստում է տրանսպորտային ընկերությունների ծախսերի աճին։ Հաշվի առնելով թվարկածը՝ սխալ կլինի խոսել գների կարգավորման անհրաժեշտության մասին՝ բացառապես ազգային արժույթի ամրապնդման հիման վրա։ Իմ կարծիքով՝ պետք է հաշվի առնել բոլոր գործոնները»,- ասել է Գալստյանը։
Մարտին Գալստյանի գնահատմամբ՝ 9 տոկոս ինֆլացիան շատ բարձր ցուցանիշ է Հայաստանի տնտեսության ընդհանուր պատմական զարգացման համատեքստում։ «Իհարկե, գործընկեր երկրներում կամ մեզ շրջապատող երկրներում ինֆլյացիան շատ ավելի բարձր է, քան Հայաստանում, սակայն մենք պետք է հասկանանքլ, որ 9 տոկոս ինֆլյացիան և սպառողական գների ինդեքսի 9 տոկոս աճը նշանակում է, որ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների և մթերքների գների աճը ավելի բարձր մակարդակի վրա է հայտնվել»,- նշեց Գալստյանը։
ԿԲ նախագահը նաև խոստովանել է՝ աշխարհաքաղաքական իրադարձություները իրեն բերել են այն մտքին, որ մոտակա ամիսներին դեռևս գնաճային միջավայրը շարունակվելու է պահպանվել: Այդուհանդերձ՝ Մարտին Գալստյանը հույս ունի՝ եթե արտառոց ոչինչ տեղի չունենա, ապա տարեվերջին ինֆլյացիան ավելի ցածր կլինի։
Ինչ վերաբերում է դոլար-դրամ, եվրո-դրամ փոխարժեքին՝ Գալստյանը հավատացրել է, որ Կենտրոնական բանկը որևէ ազդեցություն չունի փոխարժեքի ձևավորման վրա:
«Մենք ինտերվենցիաներ արել ենք միայն այն դեպքում, երբ շուկայում նկատել ենք որոշակի շուկայական մեխանիզմների խեղաթյուրումներ», – վստահեցերլ է նա և նշել, որ եթե ԿԲ-ն իր մանդատին դեմ գնա, շուկա մտնի ու դրամն արհեստականորեն արժեզրկի, ապա Հայաստանը կբախվի գնաճի նոր ալիքի հետ:
Որպես լուծում՝ ԿԲ նախագահը վկայակոչել է միջազգային լավագույն փորձը, ըստ որի՝ նման իրավիճակներում շատ կարևոր է սեկտորային քաղաքականությունների իրականցումը: Ուստի փոխարժեքի շուկայում կատարվող կտրուկ տատանումների կարգավորելու խնդիրը ԿԲ-ն առաջնային չի դիտարկում։
Վերջում հավելենք, որ հունիսի 13-ին ԱՄՆ դոլարի առքի գինը ՀՀ բանկերում 412-413 դրամ էր, վաճառքը՝ 422-423 դրամ, մեկ եվրոյի առքը 425-427 դրամ էր, վաճառքը՝ 447-450 դրամ, ռուսական ռուբլու առքը՝ 6,50-6,80 դրամ, վաճառքը ՝7,50-7,80 դրամ։ Դոլարի և եվրոյի նման փոխարժեքը պատմական նվազագույն գին է՝ վերջին 20 տարվա համար։

Հայկ Դավթյան