Պուտինի պատժամիջոցները․ ո՞վ ավելի շատ կտուժի

 Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հանձնարարել է ՌԴ կառավարությանը, Կենտրոնական բանկին և «Գազպրոմ» ընկերությանը մինչև մարտի 31-ն իրականացնել անհրաժեշտ գործողությունները՝ ռուսական գազի դիմաց «ոչ բարեկամական երկրներից» ռուբլիով գանձում իրականացնելու նպատակով։ Այս մասին հայտնել է Կրեմլի մամլո ծառայությունը։ Ըստ այդմ՝ Կենտրոնական բանկը կառավարության հետ համատեղ պետք է ապահովի փոփոխված պայմանագրերով վճարումներ կատարելու հնարավորությունը՝ ներառյալ ներքին արտարժութային շուկայում էներգառեսուրսների գնորդների կողմից ռուսական ռուբլու գնումը:

Խոսքն առաջին հերթին վերաբերում է հատկապես Եվրամիության անդամ երկրներին, որոնք Ուկրաինայում ռազմական գործողություններ սկսելուց հետո խիստ պատժամիջոցներ են սահմանել Ռուսաստանի նկատմամբ։ Փաստորեն Պուտինը որոշել է արևմտյան պատժամիջոցներին պատասխանել սեփական պատժամիջոցներով։
ԵՄ անդամ երկրներից Գերմանիան և Ֆրանսիան արդեն իսկ հայտարարել են, որ պատրաստվում են ՌԴ-ին մատակարարվող գազի դիմաց վճարել բացառապես դոլարով կամ եվրոյով, քանի որ գազի մատակարարման պայմանագրով երբևէ ռուբլով վճարելու մասին դրույթ չի եղել։ <<Դա պայմանագրի խախտում է>>,- հայտարարել է Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնը՝ արձագանքելով գազի դիմաց ռուբլով վճարելու մասին Պուտինի հայտարարությանը։ Գերմանիայի կանցլերը ևս հայտարարել է, որ իրենք հրաժարվում են գազի դիմաց վճարել ռուբլով։

Եթե եվրոպացիները հրաժարվեն վառելիքի համար վճարել ռուբլով, Ռուսաստանը մտադիր չէ անվճար գազ մատակարարել։ Ինտերֆաքսի հաղորդմամբ՝ լրագրողների հետ զրույցում նման հայտարարություն է արել ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։ Ինչպես հաղորդում է «Ինտերֆաքս»-ը, հարցին՝ ի՞նչ քայլեր կձեռնարկի Ռուսաստանը, եթե Եվրոպան հրաժարվի գազի դիմաց վճարել ռուբլով, Պեսկովը պատասխանել է. «Հարցերը կլուծենք դրանք ի հայտ գալուն պես»։ Նա նաև նշել է, որ ռուսական գերատեսչությունները և «Գազպրոմը» քննարկում են ոչ բարեկամ երկրներին մատակարարվող գազի դիմաց վճարումը ռուբլով ստանալու մանրամասները, անվճար մատակարարման մասին խոսք չկա։

Ի պատասխան ճշտող հարցին՝ նման իրավիճակում հնարավո՞ր է հրաժարվել գազի մատակարարումներից, Պեսկովն ասել է. «Այն, որ մենք անվճար գազ չենք մատակարարելու, միանշանակ է։ Սա կարելի է ասել բացարձակ վստահությամբ»,- ասել է Պեսկովը՝ չբացառելով, որ եթե Եվրոպան հրաժարվի ռուբլով վճարելուց, ռուսական կողմը կարող է դադարեցնել գազի մատակարարումը։ «Ինտերֆաքս»-ը նաև տեղեկություն է հրապարակել, որ ներկայումս Ռուսաստանը ամսական մոտ $10 միլիարդի գազ է արտահանում։

Պուտինի տված պաշտոնական հանձնարարականներից ժամեր անց Deutsche Welle-ն (DW) հաղոորդեց, որ «Մեծ յոթնյակի» (G7) երկրները ռուսաստանյան գազի դիմաց ռուբլով չեն վճարի։ Նման որոշում է կայացվել G7-ի համաժողովի ընթացքում։ «Սա նշանակում է, որ ռուբլով վճարումն անընդունելի է»,- նշել է Գերմանիայի էկոնոմիկայի նախարար Ռոբերտ Հաբեկը։

Ռուսաստանի կողմից մատակարարումների հնարավոր բոյկոտի վերաբերյալ հարցին նախարարը պատասխանել է, որ իրենք պատրաստ են ցանկացած սցենարի։
ՀՀ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ Գարեգին Բաղրամյանը հայտարարել է, որ Հայաստանի Կառավարությունում ևս քննարկվում է Ռուսաստանից գազը ռուբլով գնելու հնարավորությունը։ <<Որպես հանձնաժողովի նախագահ` իմ իրավասության շրջանակում կգերադասեի, որ ավելի հաստատուն փոխարժեքով առնեինք գազը>>,- նշել է Բաղրամյանը։

Թե ինչ էֆեկտ կունենա ռուբլով վճարումը տնտեսության համար, նա դժվարացել է պատասխանել, և ավելացրել է, թե հարցը պետք է քննարկել էկոնոմիկայի նախարարության ու Կենտրոնական բանկի հետ՝ հասկանալու համար ռուբլու անցնելու սխեման մեզ համար ձեռնտո՞ւ է, թե՞ ոչ։

Հայկ Դավթյան