Նիկոլ Փաշինյանը՝ հայի դահիճների ու նրանց հովանավորի բարեկամ

Հայաստան են վերադարձել նոյեմբերի 16-ից ադրբեջանական գերության մեջ հայտնված հինգ զինծառայողներ: Հատկանշական է, որ միջնորդի դերը ստանձնել է Հունգարիան, որի հետ Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերությունները կասեցրել է դեռեւս 2012-ին՝ հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանի հետ կապված հայտնի պատմությունից հետո:
2004 թվականին Բուդապեշտում հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանին կացնահարելու համար Հունգարիայի դատարանի կողմից ցմահ ազատազրկման դատապարտված ադրբեջանցի սպա Ռամիլ Սաֆարովը, հիշեցնենք, 2012-ին էքստրադիցիայի ենթարկվեց Ադրբեջան եւ անմիջապես ներում ստացավ Իլհամ Ալիեւի կողմից:

«Դա տեղի է ունեցել, քանի որ Եվրոպական միության եւ ՆԱՏՕ-ի անդամ Հունգարիայի իշխանությունները գործարքի մեջ են մտել Ադրբեջանի իշխանությունների հետ», - Հունգարիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները կասացնելու վերաբերյալ որոշում ընդունելու ժամանակ ԱԽ հայտնի նիստում հայտարարեց Սերժ Սարգսյանը հավելելով. «Իրենց այս համատեղ գործողություններով Հունգարիայի եւ Ադրբեջանի իշխանությունները դուռ բացեցին նման հանցագործությունների կրկնության համար: Այս որոշմամբ նրանք ուղերձ են տալիս մարդասպաններին: Նրանք այսուհետեւ գիտեն, որ էթնիկ կամ կրոնական ատելության հողի վրա կատարված սպանությունը կարող է անպատիժ մնալ: Ես դա հանդուրժել չեմ կարող: Հայաստանի Հանրապետությունը դա հանդուրժել չի կարող: Հայ ժողովուրդը դա չի ներելու: Ես պաշտոնապես հայտարարում եմ, որ այսօր մենք կասեցնում ենք Հունգարիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները եւ բոլոր պաշտոնական կապերը: Մենք ակնկալում ենք մեր բոլոր գործընկերների հստակ եւ միանշանակ գործողությունները այս դեպքի կապակցությամբ: Այս ամենը հանդուրժողները վաղը պատասխան են տալու պատմության առջեւ: Կեսգործողություններն ու դատարկախոսությունները անընդունելի են: Տեղի ունեցածի հանդեպ գործողությունների հիման վրա ենք մենք դատելու հայ ժողովրդի անվտանգության հանդեպ մեր գործընկերների վերաբերմունքի մասին »:

«Իրոք, տեղի ունեցածը մի այնպիսի բան է, որ նորմալ մարդու, նորմալ գործչի ուղեղի մեջ շատ մեծ դժվարությամբ կարող է տեղավորվել: Չեմ ուզում ավելորդ բառեր ասել, բայց զարգացած երկիրը, իրեն քաղաքակիրթ համարող երկիրը իրավունք չունի այսպես վարվելու, եւ այդպիսի երկիրն արժանի է իր գործընկերների գնահատականին», - ասել էր Սերժ Սարգսյանը:

Ապա ԱԳՆ-ից հավելյալ պարզաբանեցին, որ «Հայաստանի իշխանությունները Հունգարիայի կառավարությանը բազում առիթներով տեղեկացրել են Ռամիլ Սաֆարովի կողմից իրականացված սպանությունը Ադրբեջանի պետական մակարդակով` ներառյալ նախագահի, փառաբանելու եւ արդարացնելու մասին: Հունգարիայի կառավարությունը չէր կարող իրազեկ չլինել Ադրբեջանի իշխանությունների տարբեր մակարդակներում հնչեցրած բազում հայտարարություններին, որոնք պետք է որ բավարար հիմք հանդիսանային կասկածի ենթարկելու Ադրբեջանում դատավճռի իրականացման շարունակմանը: Ուստի, Հունգարիայի կառավարությունը պետք է կանխատեսեր Ռամիլ Սահիբ Սաֆարովի փոխանցման վերաբերյալ կայացրած իր որոշման հետեւանքները, որի արդյունքում արդյունավետ կերպով դադարեցվեց սպանությունը կատարած հանցագործի նկատմամբ արդարադատության իրականացումը: Հունգարիայի կառավարությունն, այսպիսով, կիսում է ծանր հանցագործության հովանավորման բարոյական պատասխանատվությունը»:
Թե ինչու է որոշել հայ ժողովրդի դահիճ պետության՝ Ադրբեջանի դաշնակից Հունգարիան մարդասիրություն խաղալ, որն է լինելու դրա գինը, թերեւս ժամանակն այս հարցերի պատասխանը կտա: Բայց ակնհայտ է, որ հենց այնպես մարդասիրություն չէր դրսեւորի, դիվանագիտական կապերը վերականգնելու փորձեր չէր արվի: Ակնհայտ է, որ կամ Փաշինյանը հասցրել է մտերմանալ մեր դահիճների բարեկամների հետ ու ներել է նրանց, կամ էլ Ադրբեջանն է Հունգարիայի համար նախադրյալներ ստեղծում դիվանագիտական հարաբերությունները վերականգնելու հարցում: Իհարկե, զարմանալու բան չի լինի, որ վաղը Փաշինյանը Հունգարիայի հետ վերականգնվի հարաբերությունները, մի մարդ, որն ուրացել է ամբողջ Ցեղասպանությունը եւ պատրաստ է հանուն Թուրքիայի հետ երկխոսության հրաժարվել պահանջատիրությունից, մի սպայի հիշատակն ինչ է, որ չուրանա: Սակայն խնդիրն այստեղ թվի մեջ չէ եւ Սերժ Սարգսյանը լավագույնս ձեւակերպել է այն, որ Հունգարիան այդ որոշմամբ ուղերձ է տվել տալիս մարդասպաններին: <<Նրանք այսուհետեւ գիտեն, որ էթնիկ կամ կրոնական ատելության հողի վրա կատարված սպանությունը կարող է անպատիժ մնալ: Հայ ժողովուրդը դա չի ներելու>>:

Անի Սահակյան