Սիրելի՛ Պողոս, լայն բացիր գրպանդ

Իշխանությունը տոնական տհաճ անակնկալ է պատրաստել քաղաքացու համար․ էլեկտրաքներգիայի սակագինն, ամենայն հավանականությամբ կբարձրանա։

«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի տարածած հայտարարության համաձայն՝ Հայաստանի հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովում սպառողների շահերը պաշտպանող հասարակական կազմակերպությունների և էլեկտրաէներգետիկական համակարգի ընկերությունների, այդ թվում՝ մատակարարի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ դեկտեմբերի 23-ին տեղի կունենա «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից սպառողներին վաճառվող էլեկտրական էներգիայի սակագների վերանայման վերաբերյալ աշխատանքային քննարկում:
Ըստ ՀԷՑ-ի՝ անհրաժեշտություն է առաջացել 2022 թվականի ձետրվարի 1-ից սպառողներին վաճառվող էլեկտրական էներգիայի միջին կշռված սակագինն ավելացնել 4.7 դրամ/կՎտժ-ով (ներառյալ ԱԱՀ-ն): Առաջարկվում է կիրառեկ տարբերակված մոտեցում․
• սոցիալապես անապահովների համար (կազմում են բնակիչ-բաժանորդների 11%-ը) սակագները թողնել անփոփոխ,
• ամսական մինչև 200 կՎտժ սպառում ունեցող բնակիչների (կազմում են բնակիչ-բաժանորդների 55%-ը) համար սակագներն ավելացնել 1.5 դրամ/կՎտժ-ով (ներառյալ ԱԱՀ-ն),
• ամսական 201-400 կՎտժ սպառում ունեցող բնակիչների (կազմում են բնակիչ-բաժանորդների 25%-ը) համար սակագներն ավելացնել 3.5 դրամ/կՎտժ-ով (ներառյալ ԱԱՀ),
• մնացած սպառողների համար սակագներն ավելացնել 5.5 դրամ/կՎտժ-ով (ներառյալ ԱԱՀ)։
Որպես թանկացման հիմնական պատճառ նշվում է շուրջ 23.8 մլրդ դրամ (առանց ԱԱՀ-ի) ֆինանսական ճեղքվածքի փակման անհրաժտությունը։
Նշված գումարի առաջացման հիմնական գործոններն են՝
1) Հայաստանի և Ռուսաստանի կառավարությունների միջև ստորագրվող համաձայնագրով «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ի «Հրազդան-5» կայանի նկատմամբ ունեցած պարտավորությունների կատարումը։
Մասնավորապես, Հայաստանի և Ռուսաստանի կառավարությունների միջև դեռևս 02.12.2013թ. ստորագրված «ՀայՌուսգազարդ» ՓԲԸ-ի բաժնետոմսերի առուվաճառքի և հետագա գործունեության պայմանների մասին» համաձայնագրով հայկական կողմը պարտավորվել էր ապահովել «Հրազդան-5» կայանում ռուսական «Գազպրոմ» ընկերության կատարած ներդրումների վերադարձը և համապատասխան եկամտաբերության ներքին նորմա, մինչդեռ ընկերության կատարած ներդրումները ոչ միայն hետ չեն գնվել, այլև կայանի վերակառուցման համար ներգրավված վարկային պարտավորություններն ավելացել են։
Առաջացած խնդրի շուրջ Հայաստանի և Ռուսաստանի կառավարությունների միջև տեղի ունեցած բանակցությունների արդյունքում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել 10 տարվա ընթացքում՝ սկսած 01.02.2022թ-ից, ապահովել «Հրազդան-5» կայանի բնականոն գործունեությունը՝ հզորության վճարի տեսքով ընկերությանը տրամադրելով տարեկան 31.79 մլն ԱՄՆ դոլարին համարժեք ֆինանսական միջոցներ։
Միևնույն ժամանակ, նշված պայմանավորվածությունների շրջանակում հնարավորություն է ստեղծվում առաջիկա 10 տարիների ընթացքում ունենալ Ռուսաստանից բնական գազի ներկրման կայուն գին՝ 7900 կկալ/խմ ստորին ջերմատվության պայմաններում 165 ԱՄՆ դոլար/հազար խմ (գնի փոփոխություն տեղի է ունենում փաստացի կալորիականության հաշվառման մեխանիզմի ներդրման արդյունքում։
2) Էլեկտրաէներգետիկական համակարգի ընկերություններում՝ առավելապես «Հայկական ատոմային էլեկտրակայան» ՓԲԸ-ում, զգալիորեն ավելացել են Հայաստանի կառավարության երաշխիքով ստացված արտոնյալ վարկերի մարման և սպասարկման ծախսերը։
Այսպիսով՝ կարելի է արձանագրել, որ հայ-ռուսական հարաբերությունների տնտեսական հատվածը, որտեղ էներգետիկան մշտապես առաջանային ճյուղն է եղել , հայտնվել է ճգնաժամային իրավիճակում։
Նիկոլ Փաշինյանն ու իր թիմը դեռ մեկնաբանել էլեկտրաէներգիայի սպասվող թանկացումը։ Չի կարելի է բացառել, որ այստեղ ևս իրադարձարդությունները կզարգանան <<նախկիններն են մեղավոր>> փորձված սցենարով։
Դե իսկ դու, սիրելի Պողոս, լայն բացիր գրպանդ, անկախ նրանից ով է մեղավոր, դու վճարելու ես բարձր սակագին։ Մնացածն արդեն, քաղաքական փաթեթավորման խնդիր է, որին կարող ես հավատալ կամ չհավատալ։

Հայկ Դավթյան