Ալիևի կապրիզները. Մոսկվան ծանր բեռի տակ է, կարող է սայթաքել

Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն դիվանագիտական խողովակներով բողոքի նոտա է հղել Ռուսաստանին՝ այդ երկրի միասնական գնումների կայքում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն եզրն օգտագործելու համար: Այդ մասին հայտնել է Ադրբեջանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Լեյլա Աբդուլլաևան: «Հարկ է նշել, որ այդ հարցի հետ կապված Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունն անհապաղ բողոք է հայտնել ռուսական կողմին դիվանագիտական խողովակներով: Հակառակ կողմին ի գիտություն է հասցվել, որ նման սխալ տեղեկությունը չի բխում երկու երկրների բարեկամական հարաբերությունների և համագործակցության ոգուց: Հակառակ կողմը, իր հերթին, նշել է, որ դա տեխնիկական սխալ է, և ընդգծել, որ համապատասխան քայլեր կձեռնարկվեն այն հեռացնելու համար, ինչպես նաև ապագայում այդպիսի հարցերում ավելի ուշադիր կլինեն»,- ասել է Լեյլա Աբդուլլաևան:

«Տեխնիկական սխալն», իհարկե, ռուսական կողմը կուղղի: Սակայն, ապշեցուցիչն այն է, թե ինչ ցինիզմով և լկտիությամբ է իրեն դրսևորում ադրբեջանական կողմը՝ բոլոր առումներով, Հայաստանի ուղղված պահանջներով, վերջացրած՝ հատկապես նաև ԼՂ-ում առաքելություն իրականացնող Ռուսաստանի նկատմամբ:

Ռուսներին ԼՂ-ից վաղ, թե ուշ քշելու ենք՝ սկզբունքի իրականացման ճանապարհին Բաքուն որևէ առիթ բաց չի թողնում: Թե սահմանային լարվածությունը, թե պարբերաբար ռուսական կողմի այս, կամ այն հայտարարությունը պարարտ հող է ստեղծելու, որպեսզի Բաքուն անմիջապես առաջ քաշի ԼՂ-ից ռուս խաղաղապահներին դուրս քշելու պահանջը:
Իրականում, դրանով է պայմանավորված Մոսկվայից երբեմն-երբեմն Բաքվի պահանջներին համահունչ դիրքորոշումների կրկնությունը:

Վերջերս, մենք նկատում ենք, որ Մոսկվան սկսել է խուսափել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հստակեցման վերաբերյալ հայտարարություններից: Սա ևս մի փաստ է, որը ապացուցում է, որ Մոսկվան չի ցանկանում զայրացնել Ադրբեջանի իշխանություններին:

Վերջերս, հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն «հիվանդ երևակայության արդյունք» որակեց Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությունը, թե Արցախի կարգավիճակը պետք է վերջնականապես հստակեցվի:

Հիշեցնենք, սեպտեմբերի 2-ին Արցախի անկախության օրվա առիթով հնչեցրած շնորհավորական ուղերձում Փաշինյանն ասել էր, որ Մինսկի գործընթացի արդյունքում պետք է վերջնական հստակեցում ստանա Արցախի կարգավիճակը՝ ազգերի ինքնորոշման իրավունքի հիման վրա։ Ըստ Ադրբեջանի ԱԳՆ հայտարարության՝ Հայաստանը, որ «անհիմն տարածքային հավակնություններ ունի Ադրբեջանի նկատմամբ, շարունակում է պատմական փաստերի կեղծումը և կոպտորեն խախտում միջազգային իրավունքի նորմերը»: «Հայ պաշտոնյաները կարող են որքան ուզում են կեղծել պատմական փաստերը և իրավունքը, բայց դա փաստերը չի փոխի: Ղարաբաղը Ադրբեջանի պատմական տարածքն է, նրա՝ միջազգայնորեն ընդունված տարածքների անբաժան մասը»,- ասվում է հայտարարության մեջ:

Ռուսական կողմը, թերևս, նախընտրի ԼՂ-ի կարգավիճակի հստակեցման հարցում առանձին հանդես չգալ, նախապատվություն տալով, որպեսի ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն այդ ուղղությամբ աշխատի:

Նկատենք, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Իգոր Խովաևը վերջերս Բաքվում էր, իսկ առաջիկայում նա կայցելի Հայաստան: Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան օրերս հայտնեց. «Այս պահին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի Ռուսաստանի համանախագահ Իգոր Խովաևը իրականացնում է տարածաշրջանային այց, նա արդեն բանակցություններ է ունեցել Ադրբեջանի ղեկավարության հետ, առջևում Երևանի հետ համանման շփումներն են»: Զախարովան նաև նշել է, որ Մոսկվան սատարում է ղարաբաղյան կարգավորմանն ուղղված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի աշխատանքների ակտիվացմանը՝ համաձայն ունեցած մանդատի: Նրա խոսքով՝ եռյակը կարող է նպաստել Երևանի և Բաքվի միջև վստահության մակարդակի բարձրացմանը, ինչպես նաև մարդասիրական հարցերի լուծմանը, ինչից հետո հնարավոր կլինի անցում կատարել քաղաքական թեմաների:

Ըստ Զախարովայի՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորումը շարունակում է մնալ Մոսկվայի ուշադրության կենտրոնում. «Դրանք նաև կենտրոնական թեմաներ են Բաքվի ու Երևանի քաղաքականության համար, այդ թվում բարձր մակարդակով: Մեր ջանքերը կենտրոնացված են եռակողմ պայմանավորվածությունների իրականացման վրա»: Ըստ Զախարովայի՝ առաջնահերթություն է մնում Ղարաբաղում մարդասիրական խնդիրների լուծումը, հայ-ադրբեջանական սահմանին լարվածության թուլացումը, Հարավային Կովկասում տնտեսական և տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակումը:

Մոսկվան մի կողմից փորձում է մնալ որպես անկողմնակալ խաղաղապահ, մյուս կողմից՝ միջնորդ, որը երկուսի մոտ էլ հարգանք է վայելում, մյուս կողմից ՀՀ ռազմավարական դաշնակից, Ադրբեջանի ռազմավարական գործընկեր ու այս ամենի հետ միասին՝ պետք է ռուսական շահին հավատարիմ մնա:

Համաձայնեք, որ բավական ծանր բեռ է Մոսկվայի «ուսերին», ռուսական կողմն ամեն պահի կարող է սայթաքել և կորցնել հավասարակշռությունը:

Մետաքսյա Շալունց