Մակրոնի՝ հայ-ադրբեջանական սահմանային «հույժ կարևոր» ուղերձը. Ինչու միտքը փոխեց

Օրերս Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովը Կենտրոնական հրամանատարական կետում ծառայողական խորհրդակցություն է անցկացրել։ Խորհրդակցությանը մասնակցել են պաշտպանության նախարարի տեղակալները, տարբեր զորքերի հրամանատարները, նախարարության գլխավոր վարչությունների, վարչությունների ու ծառայությունների պետերը, ինչպես նաև տեսակապով՝ Արցախի գրավյալ տարածքներում տեղակայված զորամիավորումների և միավորումների հրամանատարներն ու պաշտոնատար այլ անձինք։ Խոսելով հայ-ադրբեջանական սահմանային լարվածության և Ադրբեջանի կողմից կազմակերպված սադրանքների մասին՝ Հասանովը, ինչպես պետք էր սպասել, այդ ամենում մեղադրել է հայկական կողմին։ «Անդրադառնալով իրադարձություններին, որոնք վերջին շրջանում տեղի են ունեցել հայ-ադրբեջանական պետական սահմանի Քարվաճառի շրջանում, պաշտպանության նախարարը հրամայել է պատրաստ լինել ցանկացած սադրանքի, որոնք կարող են իրականացվել Հայաստանի զինված ուժերի կողմից ու անմիջապես կասեցնել դրանք»,- ասվում է հայտարարության մեջ։ Բացի այդ, Հասանովը հրամանատարական անձնակազմին հրամայել է արագորեն ավարտել զորքերի ինժեներական ապահովման, զորամասերը ձմեռային շրջանի նախապատրաստելուն, հատկապես՝ բարձրլեռնային շրջաններում տեղակայված ստորաբաժանումների ու դիրքերի աշխատանքները։

Նկատենք, որ նման խորհրդակցություն Զաքիր Հասանովն անցկացրել էր հուլիսի 19-ին, որին հաջորդեցին ադրբեջանական կողմի ինտենսիվ սադրանքները Երասխի, ինչպես նաև Գեղարքունիքի մարզում հայկական դիրքերի ուղղությամբ։ Հիմա, ադրբեջանական կողմը, փաստորեն, շարունակում է ընդդեմ հայկական կողմի պատրաստվել գործողությունների:

Այսինքն, բանը հասել է նրան, որ ադրբեջանական ստորաբաժանումները մեր երկրի տարածքում են, դեռ շարունակում են ընդդեմ մեր կողմից «սադրանքների»՝ դիրքավորվել:

Սա իսկապես՝ աբսուրդի գագաթնակետն է, ինչպես ասում են...

Երեկ Պաշտպանության նախարարությունում Նիկոլ Փաշինյանը սպայակազմին ներկայացրեց նորանշանակ նախարար Արշակ Կարապետյանին: Նա արձանագրեց, որ Հայաստանի շուրջ ունենք բավականին լարված իրավիճակ:

«Գիտեք նաև, որ մայիսի 12-ից Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումներն ապօրինի կերպով հատել են Հայաստանի Հանրապետության սահմանը: Եվ այս ընթացքում բազմիցս քննադատություններ են հնչել, թե ինչու Հայաստանի զինված ուժերը միջոցներ չեն ձեռնարկում՝ այդ իրադրությունը հաղթահարելու համար: Ուզում եմ արձանագրել՝ մեր դիրքորոշումը ի սկզբանե եղել է հետևյալը. քանի դեռ կա հնարավորություն՝ իրադրությունը լուծել դիվանագիտական, քաղաքական ճանապարհով, մենք գնալու ենք այդ ճանապարհով», ասաց Փաշինյանը՝ ֆիքսելով, որ Ադրբեջանը շարունակում է որոշակի ագրեսիվ քաղաքականություն վարել Հայաստանի նկատմամբ: Ադրբեջանը փորձում է տպավորություն ստեղծել, թե ինքը տարածաշրջանում և Հայաստանի շուրջ ստեղծել է մի օրակարգ, և ինքը, ըստ էության, պարտադրում է այդ օրակարգը: Այսինքն՝ այդպիսի տպավորություն է ուզում ստեղծել: Պիտի արձանագրենք, որ մենք մեր սեփական օրակարգն ունենք, և Հայաստանի Հանրապետությունը, ըստ էության, եղել է և շարունակում է մնալ իր միջազգային պարտավորությունների շրջանակում: Եվ մի նրբության մասին նաև պիտի ձեզ տեղյակ պահեմ, որ այդ օրակարգի վերաբերյալ Ադրբեջանը փորձում է սեփական մեկնաբանությունները ներկայացնել, և ինչպես բազմիցս եմ ասել, նպատակն այդ օրակարգի հարցերի լուծման վիժեցումն է: Այսինքն՝ իրականում փորձ է արվում հնարավորություն չտալ լուծել հարցեր, որոնք գտնվում են նաև ՀՀ կառավարության օրակարգում»,- ասել է նա՝ ընդգծելով, որ տարածաշրջանային կոմունիկացիաների բացումը Հայաստանի կառավարության առաջնահերթություններից է:

Բոլորը պետք է իմանան, որ ՀՀ տարածքով միջանցքի վերաբերյալ երբեք որևէ պայմանավորվածություն չի եղել, հայտարարել է Փաշինյանը՝ շեշտելով՝ ՀՀ-ն ո՛չ բանավոր, ո՛չ գրավոր այդ թեմայի վերաբերյալ ոչ միայն որևէ պարտավորություն չի ստանձնել, այլև բոլոր դեպքերում, երբ այդպիսի նախադասություններ հնչել են, հստակ իր դիրքորոշումներն արտահայտել է:

«Այն պայմանավորվածությունները, որ ունենք, ըստ էության, արտահայտված են նոյեմբերի 9-ի և հունվարի 11-ի հայտարարությունների մեջ», - ասել է Փաշինյանը՝ ընդգծելով՝ կա պայմանավորվածություն կոմունիկացիաների բացման վերաբերյալ և դա հստակ արձանագրված, ձևակերպված է հունվարի 11-ի հայտարարության մեջ: «Այդ հայտարարության մեջ գրված է, որ Հայաստանի Հանրապետությունը պիտի հնարավորություն ունենա Ադրբեջանի տարածքով տարանցել բեռներ: Ադրբեջանը պիտի հնարավորություն ունենա Հայաստանի տարածքով տարանցել բեռներ: Ես ուզում եմ բոլորիդ ուշադրությունը հրավիրել հունվարի 11-ի հայտարարության տեքստի վրա. այնտեղ շատ հստակ գրված է, որ պետք է քննարկվեն և պայմանավորվածություններ ձեռք բերվեն մաքսային, սահմանապահ, սանիտարական, ֆիտոսանիտարական հսկողության վերաբերյալ: Այսինքն՝ կա հստակ արձանագրում, որ ինչպես ընդունված է տրամաբանորեն և ինչպես տեղի է ունենում, Հայաստանի տարածքը՝ որպես տարանցիկ ուղի օգտագործելու պարագայում, ինչպես մնացած բոլոր դեպքերում է, այդ հատումը պետք է տեղի ունենա այդ կանոններով. ինչպես են օրինակ այսօր հատում Վրաստանի կամ Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացիները: Այսինքն՝ այդ նույն կանոններով: Իհարկե, մենք այդ օրակարգն ենք ընդունել», - ասել է Փաշինյանը:

Փաշինյանն ընդգծում է, որ՝ ունենալ դեմարկացված և դելիմիտացված սահմաններ, մոտավորապես նույնն է, թե ունենալ պարիսպ սեփական երկրի շուրջ», և «մեր օրակարգն է»:

Հիմա, եթե այս իշխանության համար անընդունելի է ադրբեջանական զորքերի ներկայությունը մեր տարածքում, ապա այդ պայմաններում դեմարկացիայի ու դելիմիտացիայի պրոցես իրականացում ինչո՞ւ են մեզնից ակնկալում Ռուսաստանը, և երեկ էլ արդեն՝ Ֆրանսիան: Փաշինյանը երեկ հեռախոսազրույց է ունեցել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանյուել Մակրոնի հետ, որի ընթացում Մակրոնը՝ «հույժ կարևորել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանագծումն ու սահմանազատումը»:

Սա ինչպե՞ս Փաշինյանը կբացատի՝ ինչո՞ւ:

Մետաքսյա Շալունց