Ի՞նչ խնդիրներ կունենան հայաստանցի խոպանչիները ՌԴ-ում․ նոր խստացումներ

Ռուսաստանում անօրինական գտնվող ԱՊՀ երկրների քաղաքացիները երկրից պետք է հեռանան մինչև հունիսի 15-ը։ ՌԴ-ում միգրացիոն ոլորտում իրականացվող խստացումները, ըստ նախնական տվյալների, կտարածվի շուրջ 61 հազար ՀՀ քաղաքացու վրա, որոնք այս պահին անօրինական կարգավիճակով գտնվում են Ռուսաստանում։

Փորձագիտական շրջանակները չեն բացառում, որ միգրացիոն խստացումների հետ առնչվող ՀՀ քաղաքացիների թիվն իրականում շատ ավելի մեծ է, որովհետև հատկապես արտագնա աշխատանքի մեկնած ՀՀ քաղաքացիների միջին թիվը մոտավորապես եռակի  ավելի մեծ է։ Թե նրանցից քանիսն ունեն փաստաթղթերի, մասնավորապես ելքի և մուտքի, ինչպես նաև հաշվառման ժամկետների խախտման խնդիր, միանշանակ դժվար է ասել։ Ռուսաստանում հուլիսի 7-ին ուժի մեջ է մտնելու միջազգային փոխադրումների իրականացման նկատմամբ կիրառվող մի փոփոխություն, ըստ որի՝ սահմանահատման ժամանակ օտարերկրյա փոխադրողը, եթե ունի չվճարված տուգանք, ապա սահմանին խնդիրներ է ունենալու: Առայժմ դա վերաբերում է բեռնափոխադրողներին, սակայն երբ սահմանները բացվեն, ապա դա առնչվելու է նաև ուղևորափոխադրումներին:

Բացի այդ՝ ներկայում հանրային քննարկման է դրված օրենսդրական փոփոխությունների մի փաթեթ, որն առաջիկայում կներկայացվի Պետական դումայի քննարկմանը: Նոր փաթեթով առաջարկվող փոփոխություններով բավական խիստ կանոններ են սահմանվում, և ինչպես մնացած միգրանտները, հայ միգրանտները ևս շատ լուրջ դժվարությունների առաջ են կանգնելու: Այսպես՝ գործող կարգով տարվա ընթացքում յուրաքանչյուր 180 օրվա մեջ միգրանտը ՌԴ տարածքում կարող է գտնվել 90 օր։ Սա տարածվում է ԱՊՀ ու 61 այլ երկրի քաղաքացիների վրա: Հայաստանից արտագնա աշխատանքի մեկնած մեր հայրենակիցներն այժմ ՌԴ տարածքում գտնվում են այս կարգավորման շրջանակում։

Նոր նախագծով նախատեսվում է այդ ժամկետը դարձնել 30 օր 365 օրվա ընթացքում: Այսինքն՝ տարվա կտրվածքով ՌԴ-ում գտնվելու ժամկետը մոտ 6 անգամ կրճատվում է: Ավելի երկար մնալու պարագայում միգրանտն իր հաշվին պետք է անցնի բուժզննում, հանձնի մատնահետք, ունենա բժշկական ապահովագրություն, հանձնի քննություն՝ ռուսաց լեզվի, Ռուսաստանի պատմության, Ռուսաստանի մշակույթի իմացությունը հավաստելու նպատակով, ինչպես նաև ձեռք բերի ID քարտ՝ չիպով: Նախատեսվում է նաև, որ օտարերկրյա քաղաքացիները պետք է գրանցվեն օտարերկրյա քաղաքացիների համար նախատեսված թափուր աշխատատեղերի ռեեստրում։ Նրանց աշխատանքի ընդունող գործատուն պարտավոր է գրանցել՝ միգրանտի տվյալները լրացնելով ձեռնարկատերերի էլեկտրոնային ռեեստրում: Միգրանտը չի կարող առանց ռեեստրում համապատասխան փոփոխություն կատարելու, փոխել աշխատանքի վայրը կամ բնույթը։

Ըստ էության, Հայաստանի իշխանություններն այս պահին ՌԴ-ում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների շահերը պաշտպանելու ուղղությամբ որևէ քայլ չեն ձեռնարկել։ Հասկանալի է, որ ցանկացած երկիր, այդ թվում նաև ՌԴ-ն ինքնուրույն է որոշում իր միգրացիոն քաղաքականությունը։ Սակայն գոնե դեսպանատան միջոցով՝ ՌԴ համապատասխան մարմինների հետ համագործակցությունն անհրաժեշտ և պարտադիր քայլ է, որը կարծես թե չի արվում։ Խնդիրը, գոնե քննարկման մակարդակով, անգամ ներառված չէ հայ-ռուսական միջպետական հարաբերությունների օրակարգում։

 Հայկ  Դավթյան