Ինչու Պուտինը փրկեց Լուկաշենկոյին ու Էրդողանին հեղաշրջումից, բայց չփրկեց Սերժ Սարգսյանին

Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայությունն օրերս հայտարարեց, որ Բելառուսի Պետանվտանգության կոմիտեի հետ անցկացված համատեղ գործողության ընթացքում կանխել է Բելառուսում ծրագրվող ռազմական հեղաշրջումը և երկրի ղեկավար Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի դեմ մահափորձը։

Հեղաշրջման մեջ կասկածվող բելառուս գործիչներից երկուսը ձերբակալվել են Ռուսաստանի մայրաքաղաքում և փոխանցվել պաշտոնական Մինսկին։ Դրանք են ԱՄՆ և Բելառուսի քաղաքացի, փաստաբան Ալեքսանդր Զինկևիչը և քաղաքագետ Ալեքսանդր Ֆեդուտան, որ Լուկաշենկոյի իշխանության առաջին տարիներին զբաղեցրել է նրա մամուլի քարտուղարի պաշտոնը։

Լուկաշենկոն պատմել է իր և իր որդիներ վրա նախապատրաստվող մահափորձի մասին, որում ներգրավված են եղել նաև օտարերկրյա հատուկ ծառայությունները: Լուկաշենկոյի պնդմամբ՝ «ԱՄՆ բարձրագույն ղեկավարությունը հավանություն էր տվել իմ և իմ որդիների դեմ մահափորձին»։ Լուկաշենկոն նշել է, որ Բելառուսում չի հաջողվել կազմակերպել անկարգությունների սկիզբը, որից հետո՝ հեղաշրջումը: «Ի՞նչ կարող են այժմ նրանք անել: Դարձյալ նրանց արտահայտություններն են՝ ամեն ինչ պահվում է Լուկաշենկոյի շնորհիվ, անհրաժեշտ է տապալել: Իմ խնդիրն այն է, որ եթե տապալեն, նրանց մոտ ոչինչ չստացվի: Դա գլխավոր խնդիրն է: Առաջիկայում ես որոշում եմ կայացրել, ես այն կհրապարակեմ: Դա կլինի իմ նախագահության ամբողջ ժամանակաշրջանում ամենասկզբունքային որոշումներից մեկը: Ուստի, եթե անգամ ես չլինեմ, նրանց մոտ ոչինչ չի ստացվի, ժողովրդական լեզվով ասած՝ «միայն իմ դիակի վրայով»:

Լուկաշենկոն նաև հայտարարել է, որ խմբի ձերբակալված անդամները նախապատրաստել են նրա երեխաների առևանգումը: «Նրանք որոշել էին երեխաներին առևանգել՝ մեկին, երկուսին, ինչպես կստացվեր: Նա հավելել է, որ բացահայտված դավադրության մասին նախազգուշացվել է Ռուսաստանն ու մյուսները: Լուկաշենկոն նախազգուշացրել է, որ առևանգման և անկարգությունների փորձերը կրկնելու դեպքում Բելառուսի իշխանությունների արձագանքը կոշտ կլինի: «Եթե նրանք դիպչեն իմ երեխաներին, որոնք առհասարակ չեն առնչվում այդ հարցերին, հասկանում եք, ես համբերել եմ, սպասել, ինքս ինձ համար գծեր կարմիր սահմանագծերը, փոխել դրանք, այժմ մենք նրանց «կսատկացնենք» այնպես, որ քիչ չի թվա»,-եզրափակել է նա:
Բելառուսում ռազմական հեղաշրջման փորձի և նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի սպանության մասին տեղեկությունը սադրանք է, հայտարարել է Բելառուսի ընդդիմության առաջնորդ, Բելառուսի նախագահի նախկին թեկնածու Սվետլանա Տիխանովսկայան։ «Անհրաժեշտ է ձեռնպահ մնալ հապճեպ եզրակացություններից և որոշումներից, որոնք կարող են վնաս հասցնել Բելառուսի ազգային շահերին, ինքնիշխանությանն ու անկախությանը»,- ասված է նրա հաղորդագրության մեջ: Նշվում է, որ Տիխանովսկայան հանդես է գալիս երկրում քաղաքական ճգնաժամը բանակցությունների ճանապարհով լուծելու և արդար ընտրություններ անցկացնելու օգտին:

Ողջ աշխարհի ուշադրությունն այս օրերին Բելառուսի ուղղությամբ է: Հայտնի դարձավ, որ Պուտինը Բայդենի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում քննարկել է Բելառուսում պետական հեղաշրջման փորձը: Լուկաշենկոն շաբաթ օրը հայտարարություն էր տարածել այն մասին, որ Պուտինը Բայդենի հետ զրույցում բարձրացրել է ԱՄՆ հատուկ ծառայությունների կողմից Բելառուսի ղեկավարի դեմ մահափորձի նախապատրաստման հարցը:

ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հաստատել է, որ պետության ղեկավար Վլադիմիր Պուտինն ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի հետ հեռախոսազրույցում երեկ քննարկել է տեղեկությունները Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի դեմ նախապատրաստվող մահափորձի մասին: «Այո, [քննարկել են]»,- ասել է նա լրագրողներին՝ պատասխանելով համապատասխան հարցին: Ընդ որում, Կրեմլի ներկայացուցիչն առանց մեկնաբանության է թողել Բայդենի վարչակազմի՝ նախապատրաստվող մահափորձին հնարավոր մասնակցության հարցը՝ նշելով, որ «այն տեղեկությունները, որոնք հնարավոր է հայտնել, տրամադրվում են հատուկ ծառայությունների կողմից իրենց հայեցողությամբ»:

Նկատենք, որ ԱԴԾ-ի հասարակայնության հետ կապերի կենտրոնը հայտնել էր, որ Ռուսաստանի ԱԴԾ-ն երկու մարդ է բերման ենթարկել, ովքեր Բելառուսում ռազմական հեղաշրջում և նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի վերացնումն էին նախապատրաստում: Բելառուսի ՊԱԿ-ի հետ ԱԴԾ-ի համատեղ հատուկ օպերացիայի արդյունքում ԱՄՆ-ի և Բելառուսի երկքաղաքացի Յուրի Զենկովիչի և Բելառուսի քաղաքացի Ալեքսանդր Ֆեդուտայի անօրինական գործունեությունը կանխվել էր: ԱԴԾ-ի տվյալներով՝ ձերբակալվածները Բելառուսում ռազմական հեղաշրջում էին պլանավորում գունավոր հեղափոխությունների մշակված սցենարով՝տեղական և ուկրաինացի ազգայնականների ներգրավմամբ, ինչպես նաև՝ նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի ֆիզիկական ոչնչացում:

Պուտինը գործընկեր պետություններին փրկելու սովորություն ունի: Նա տարիներ առաջ փրկեց Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչին, նույնիսկ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանին՝ հեղաշրջումից, հիմա էլ՝ Լուկաշենկոյին:

Հարց է ծագում, իսկ ինչո՞ւ Պուտինը 2018-ին չկանխեց Հայաստանում «թավշյա հեղափոխությանը»... Այս հարցի պատասխանը խորքային է: Կարող է պայմանավորված լինել տարբեր հանգամանքներով: Ընդհանուր առմամբ, կարելի է ասել, որ Պուտինի հետաքրքրությունը Հայաստանի հանդեպ բավական չեզոք է դարձել: Եվ կամ նա համարում է, որ ով էլ լինի Հայաստանի ղեկավար՝ միևնույն է գիտակցելու է, որ Ռուսաստանի հետ պետք է ունենա ռազմավարական հարաբերություններ:

Այդպես էլ կա. նույնիսկ Փաշինյանը, որը շատերի համոզմամբ՝ արևմտյան տարբեր ուժերի օգնությամբ կարողացավ իշխանության գալ, քիչ անց խոստովանեց, որ Ռուսաստանի հետ Հայաստանը պետք է ունենա ռազմավարական հարաբերություններ, և մինչ այսօր իր ելույթներում կարևորում է Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները:

Մետաքսյա Շալունց