Սարգսյանի ու Ալիևի «ուսերի բեռի» տարբերությունը

ՌԴ փոխարտգործնախարար Գրիգորի Կարասինը հարցազրույց է տվել ադրբեջանական լրատվամիջոցին և անդրադառնալով նաև ղարաբաղյան հակամարտությանը, նշել է. «Ղարաբաղյան խնդիրն իրոք կոշտ քննարկումների լրջագույն հանգույց է, բայց մենք հետաքրքրված ենք գործընթացն առաջ մղելուն, ինչպես նաև առավելագույնս նպաստելուն, որպեսզի հակամարտությունը գտնի իր լուծումը: Այո, Ռուսաստանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի  համանախագահ է և ակտիվ  աշխատում է այդ եռյակում: Եթե չեմ սխալվում 2013թ. ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահ երեք երկրների նախագահները  հայտարարել են, որ պատրաստ են աջակցել հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը, սակայն կարգավորման հիմնական խնդիրը Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների ուսերին է: Մենք մեր կողմից կշարունակենք աշխատել այդ ուղղությամբ»,-ասել է Կարասինը haqqin.az-ի հետ զրույցում: Լրագրողի այն դիտարկմանը, որ Ռուսաստանը, լինելով միջնորդ երկիր,  «Իսկանդեր» բալիստիկ հրթիռային համակարգ է մատակարարել Հայաստանին, Կարասինն ասել է, որ չնայած դրան հակամարտող կողմերի միջև հավասարակշռությունը պահպանվում է: «Մենք զենք ենք մատակարարում Հայաստանին, բայց մատակարարում ենք նաև Ադրբեջանին: Հաշվի է առնվում նաև, որ չնայած Հայաստանի մեր դաշնակիցն է ՀԱՊԿ-ում, գոյություն ունի նաև նման հասկացություն, ինչպիսին է մատակարարումների հանդեպ պատասխանատու վերաբերմունքը, ինչն իմ կարծիքով՝ համապատասխանում է Ռուսաստանի վարքին»,-հավելել է Կարասինը: Մոսկվան, իհարկե, փորձում է ցույց տալ, որ կողմերին չի ճնշում, երբ ասում է` կարգավորման հիմնական խնդիրը Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների ուսերին է: Բայց ինչպես է ՌԴ-ն որպես միջնորդ` նպաստում կողմերի միջև խաղաղության հաստատմանը: Իհարկե, մխիթարական էր ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների վերջին հասցեական հայտարարությունը, որում կոնկրետ մեղադրանքի սլաքներն ուղղվեցին դեպի Բաքու: Նման հայտարարություն էր արել նաև Ռուսաստանի արտգործնախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան: Հիշեցնենք, որ ԼՂ լարվածությունն աճեց մայիսի 15-ին։ Ադրբեջանի զինված ուժերը երեք հրթիռային հարված էին հասցրել Ղարաբաղի ուղղությամբ, վնասելով երկու միավոր զինտեխնիկա, որոնցից մեկը՝ մարտական՝ «ՕՍԱ» տեսակի զենիթահրթիռային համակարգ: Իսկ Բաքուն արձագանքելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի նախօրեին տարածած հայտարարությունը՝ այն որակեց «անարդար և ոչ օբյեկտիվ»: Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի պաշտոնական ներկայացուցիչ Հիքմեթ Հաջիևը նշել էր, որ «ադրբեջանական ԶՈՒ-ն գտնվում է Ադրբեջանի ինքնիշխան տարածքում» և կարող է անել այն ամենը, ինչ ցանկանա: Ընդ որում, Հաջիևը չէր էլ ժխտել գնդակոծության փաստը: Ապրիլյան պատերազմից հետո սա առաջին դեպքն էր, երբ ԵԱՀԿ-ն և Ռուսաստանը հստակ հայտարարեցին, որ լարվածության աճի պատճառը Ադրբեջանի գործողություններն են։ Դա Ադրբեջանի նկատմամբ միջազգային հանրության կողմից բացահայտ վերաբերմունքի դրսևորում էր։ Բաքուն պետք է նկատի, որ ամենը սահմաններից դուրս է գալիս, և հնարավոր չէ այս ձևով շարունակել բանակցությունները։ Ի վերջո, դրա արդյունքում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունն է անիմաստ դառնում, ինչը հետևողականորեն իրականացանում է պաշտոնական Բաքուն: Ադրբեջանի պահվածքն ուղղակի հարվածում է ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի իմիջին: Պաշտոնական Երևանը, պատրաստակամություն հայտնելով, շարունակել բանակցությունները, թերևս կձգտի միջնորդների օգնությամբ Բաքվից` իրավիճակը կայունացման տանելու ձգտել,  ոչ թե հակառակը: Տևական ժամանակ Բաքուն դիմում էր դիվերսիոն գործողությունների, բայց ապրիլյան պատերազմից հետո, երբ հայկական կողմն արդիականացրեց սահմաններում սարքավորումները, Ադրբեջանի «մանևրելու» մղումները բարդացան: Մի որոշ ժամանակ առաջ էլ հայկական կողմը կանխարգելիչ հարված հասցրեց, ադրբեջանական կողմը զոհեր թողեց շփման գծում, որի արդյունքում նրանց դիվերսիոն ներթափանցման փորձը կանխվեց: Իրականում Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի «ուսերի» բեռը տարբեր են: Հայկական կողմը ստատուս քվոյի պայմաններում բանակցությունների կողմնակից լինելով` չի բացառում պարտադրվող պատերազմը: Ալիևի «պատկերացումները» լիովին դուրս են տրամաբանությունից. նա բանակցությունները մերժում է, փոխզիջումները մերժում է, ԵԱՀԿ ՄԽ-ի գործունեությունը մերժում է, և առհասարակ խաղաղ կարգավորումը չի ընդունում գործնականում, քանի որ դեմ է հանդես գալիս այն առաջարկներին ու սկզբունքներին, որոնց շուրջ տարիներ շարունակ բանակցություններ են ընթացել: Թամար Բագրատունի