Պուտին-Էրդողան լարվածության հիմքեր նշմարվեցին

Պուտինի ու Էրդողանի միջև, ինչպես երևում է, մոտ ապագայում կարող է «սև կատու» անցնել...

Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահները երեկ երեկոյան հեռախոսազրույց են ունեցել, որի ընթացքում քննարկվել է նաև ղարաբաղյան խնդիրը․ ըստ Կրեմլի, զրույցը կայացել է թուրքական կողմի նախաձեռնությամբ։ «Քննարկվել է իրադարձությունների զարգացումը ղարաբաղյան հակամարտության գոտում։ Ռուսական կողմը խորը մտահոգություն է հայտնել չդադարող ռազմական գործողությունների, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքից ահաբեկիչների առավել ընդգրկուն ներգրավվածության առնչությամբ»,- հաղորդում է Կրեմլը։

Պաշտոնական հաղորդագրությունը, սակայն, չի մանրամասնում՝ ինչպես է Էրդողանն արձագանքել ռուս գործընկերոջ այդ մտահոգություններին։ «Վլադիմիր Պուտինը տեղեկացրել է Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների հետ իր շփումների, ինչպես նաև հնարավորինս արագ հրադադարի հասնելու և ճգնաժամը թուլացնելու ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերի մասին»,- ասված է ռուսական կողմի պաշտոնական հաղորդագրության մեջ։

Սա ղարաբաղյան խնդրի շուրջ երկու երկրների նախագահների արդեն երկրորդ հեռախոսազրույցն էր՝ Ղարաբաղում ուղիղ մեկ ամիս շարունակվող պատերազմից ի վեր։
Երեկ ղարաբաղյան խնդիրը քննարկել էին նաև Ռուսաստանի ու Թուրքիայի արտգործնախարարները։ Մոսկվան հաղորդել էր, թե և՛ Սերգեյ Լավրովը, և՛ Մևլութ Չավուշօղլուն կարևորել են կայուն հրադադար ապահովելու անհրաժեշտությունը և ընդգծել, որ հակամարտության խաղաղ կարգավորումն այլընտրանք չունի։ Ըստ պաշտոնական հաղորդագրության, Ռուսաստանի արտգործնախարարը ևս թուրք գործընկերոջ հետ զրույցում խոսել է հակամարտության գոտի տեղափոխված վարձկանների մասին․ «Հատուկ շեշտվել է ճգնաժամը չմիջազգայնացնելու անթույլատրելիությունը՝ դրանում օտարերկրյա գրոհայինների չներգրավելու հաշվին»,- հայտարարել էր Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունը։
Էրդողանը շտապեց հայտնել, թե Պուտինի հետ պայմանավորվել են ղարաբաղյան բանակցային գործընթացում Թուրքիայի մասնակցության հարցով: Մինչդեռ դա արագ Կրեմլը հերքեց:

Պուտինը և Էրդողանը, ըստ Կրեմլի խոսնակի, «չեն քննարկել Թուրքիայի մասնակցությունը ղարաբաղյան բանակցություններին»:

Թուրքիան չի կարող մասնակցել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանը, քանի դրան համաձայն չէ Հայաստանը: Կրեմլը հերթական անգամ նման հայտարարություն է արել այսօր: Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղարն այսօր պատասխանել է կարգավորմանը Թուրքիայի մասնակցության մասին արդեն ավանդական դարձած հարցին` ընդգծելով. - «Կարևորն այստեղ միայն երկու կողմերի կարծիքն է, նկատի ունեմ Հայաստանի և Ադրբեջանի, քանի որ միայն հակամարտող կողմերը կարող են համաձայնություն տալ կամ ցանկություն հայտնել, որ այս կամ այն երկիրը մասնակցի բանակցային գործընթացին»: ՏԱՍՍ լրատվական գործակալության փոխանցմամբ, Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովն ասել է, որ Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինը և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը երեկվա հեռախոսազրույցում չեն քննարկել Թուրքիայի մասնակցությունը ղարաբաղյան խնդրի կարգավորմանը:

«Դա չի եղել օրակարգում», - ասել է Պեսկովը՝ ևս մեկ անգամ նշելով, որ միայն հակամարտող կողմերը՝ Հայաստանը և Ադրբեջանը, կարող են համաձայնություն տալ որևէ այլ երկրի մասնակցությանը հակամարտության կարգավորման գործընթացին: Պեսկովն ասել է նաև, որ չնայած հրադադարի մասին ձեռք բերված պայմանավորվածություններին՝ Լեռնային Ղարաբաղում մարտերը շարունակվում են, և կրակի դադարեցման կայուն ռեժիմ դեռ չկա: «Մարտական գործողությունները շարունակվում են, դա ափսոսանք և մտահոգություն է հարուցում», - այսօր ասել է Կրեմլի ներկայացուցիչը:

Այսպես, Կրեմլը հստակ հակադարձեց, որ Պուտինը և Էրդողանը չեն քննարկել ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում Թուրքիայի մասնակցության հարցը, այսինքն՝ թեման փակված է, ավելին՝ «օրակարգում ընդգրկված չի եղել»:

Այսօր արդեն նկատվում են Էրդողանի կողմից ընդդեմ Ռուսաստանի որոշակի խայթոցներ...

Թուրքիայի նախագահ Էրդողանն այսօր հայտարարեց, թե Ռուսաստանն այս շաբաթ հարված է հասցրել Սիրիայի Իդլիբի նահանգում գտնվող ապստամբներին և Մոսկվային մեղադրել է Մերձավոր Արևելքում խաղաղությունը տապալելու մեջ։ «ՌԴ օդա-տիեզերական ուժերի հարվածը Իդլիբի ուսումնա-մարզական կենտրոնին վկայում է այն մասին, որ Ռուսաստանը տարածաշրջանում խաղաղություն չի ուզում»,- ասել է Էրդողանը։

Պուտինի գործողությունները Էրդողանն, այսպիսով, հասկացել է` որպես կոնկրետ հակաքայլ ընդդեմ թուրքական առաջնորդի կայսերապաշտական քաղաքականության, այդ թվում՝ Հարավային Կովկասում նրա ամրանալու ու ազդեցություն հաստատելու համառ ճիգերին ի պատասխան...

Մետաքսյա Շալունց