Էրդողանը չընկալեց՝ «կրակի վրա յուղ չլցնելու» Պուտինի ուղերձը. Հետևանքները ծանր են լինելու

ԵՄ-ն ազդեցություն չունի Էրդողանի վրա

Դաշնության խորհրդի տեղեկատվական քաղաքականության հանձնաժողովի նախագահ Ալեքսեյ Պուշկովը սոցցանցերում հայտարարել է, որ Եվրամիությունն այժմ ազդեցություն չունի Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի վարած քաղաքականության վրա:
Նա նշել է, որ Բրյուսելի ողջ ազդեցությունը պահպանվում էր Եվրամիություն՝ Թուրքիայի անդամակցության հեռանկարի վրա, բայց այժմ այն այլևս չկա: «Այսօր ԵՄ-ն ավելի հավանական է, որ դիմակայի Էրդողանին, քան ազդի նրա վրա: Այո, Բրյուսելը ժամանակ չունի Թուրքիայի համար. կորոնավիրուս, միասնության թուլացում, միգրանտներ, որոնք կտրում են ֆրանսիացիների գլուխները և հարձակվում գերմանացիների վրա ... Բացի այդ, ԵՄ-ն վաղուց դադարել է նշանակալի դեր ունենալ Մերձավոր Արևելքում: Եվ Էրդողանը դա ավելի լավ է տեսնում, քան մյուսները», - գրել է նա: Ավելի վաղ Պուշկովը հայտարարել էր, որ անիմաստ է ակնկալել, որ Էրդողանն իրեն պահի որպես հավատարիմ դաշնակից, քանի որ նա այդպիսին չէ Ռուսաստանի համար:

ՌԴ-ում հստակ գիտակցում են, որ այլև որևէ մեկը չի կարող է Թուրքիայի վրա ազդեցությունից, բացառությամբ Մոսկվայի: Բայց Մոսկվայում էլ՝ չեն ցանկանում: Առայժմ սպասում են...

Այս օրերին ռուսական մեդիադաշտը ողողված է Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերությունների թեմայով քննարկումներով, հստակ ընդգծվում է, որ Թուրքիային չպետք է թույլ տալ, որպեսզի նա հետխորհրդային տարածքում իրեն ազատություն զգա, քանի որ դա կարող է վատ հետևանքներ ունենալ: Չէ՞ որ հետխորհրդային տարածքը՝ դա Ռուսաստանի ազդեցության տարածքն է, և այս առումով, նույնիսկ արևմտյան փորձագետների համար անհասկանալի էր, որ Ռուսաստանը թույլ տվեց Էրդողանին այսքան օր աշխուժանալ Արցախում:

Այդ միտքը կարմիր գծով բոլոր ռուսաստանյան վերլուծություններում ու քննարկումներում գերակայում է, սակայն չկա բացատրություն, թե ինչու՞ է Պուտինը հապաղում: Կան ենթադրություններ, որ Ռուսաստանն այժմ թուլացած է, արևմուտքի ճնշումները ՌԴ-ի ուղղությամբ ուժեղ են, այս պայմաններում Պուտինը չի ցանկանում դիմադրության մի ճակատ էլ Թուրքիայի հետ բացել:

Բայց մյուս կողմից՝ պարզ է, որ միակ պետությունը, որը Թուրքիային կարող է զսպել՝ միայն Ռուսաստանն է:

Ռուս-թուրքական միջնորդավորված պայքար՝ ի վնաս բոլորի

«Լեռնային Ղարաբաղում ցանկացած ռազմական սայթաքում կարող է հանգեցնել հետևանքների, որոնք դուրս կգան Կովկասի սահմաններից», - «Ալ Ջազիրա» հեռուստաընկերության կայքում հրապարակած իր հոդվածում պնդում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի նախկին համանախագահ, ամերիկացի Քերի Քավանոն:
«Նախագահ Ալիևը պետք է հասկանա, որ ռազմական գործողությունները, որոնք, ըստ ամենայնի, կարող են երկրի ներսում որոշակի կարճաժամկետ քաղաքական միավորներ պարգևել իրեն, չեն հանգեցնի ո՛չ հայկական ուժերի դուրսբերման ժամանակացույցի հրապարակմանը, ո՛չ ներողությունների, առավել ևս՝ խաղաղության», - ըստ «Ազատության»՝ նշում է ամերիկացի դիվանագետը։

«Բանակցությունների սկզբից էլ պարզ էր, որ Լեռնային Ղարաբաղից զորքերի դուրսբերումը չի կարող տեղի ունենալ առանց տեղի հայ բնակչության անվտանգության և ապահովության՝ բանակցությունների միջոցով ձեռք բերված նախապայմանների, ինչպես նաև տարածաշրջանի ապագա քաղաքական կարգավիճակի հստակեցման», - պնդում է Մինսկի խմբի նախկին համանախագահը։

Քերի Քավանոյի համոզմամբ՝ այսօրվա պատերազմը զգալիորեն տարբերվում է հակամարտության նախորդ փուլերից՝ նախևառաջ արտաքին միջամտությունների պատճառով։ «Ադրբեջանը, Թուրքիայի հաստատակամ աջակցությամբ, ձեռնամուխ է եղել խնդրի ռազմական լուծմանը՝ անտեսելով պատերազմական գործողությունները դադարեցնելու և բանակցությունների սեղանի շուրջ վերադառնալու կոչերը», - նշում է ամերիկացի դիվանագետը:

Քավանոն հիշեցնում է նաև, որ Ռուսաստանը Հայաստանի ռազմական դաշնակիցն է։ Դա սակայն, ըստ ամերիկացի դիվանագետի, չի նշանակում, որ ղարաբաղյան նոր պատերազմը կարող է թուրք-ռուսական հակամարտության հանգեցնել։ Քավանոյի կարծիքով՝ ավելի մեծ է հավանականությունը, որ «ինչպես և Սիրիայում, Եվրոպայի այս անկյունում ևս կարող է ռուս-թուրքական միջնորդավորված պայքար ծավալվել՝ վնասելով բոլորին»։

Քերի Քավանոյի գնահատմամբ, երկու կողմն էլ բավականաչափ ժամանակակից զենքեր ունեն, որոնց կիրառումը «կարող է մարդկային տառապանքների, բայց ոչ պատերազմական հաղթանակների հանգեցնել»։

Ինչպես է ընդունում Մոսկվայի լռությունը Էրդողանն

«Էրդողանն անում է այն, ինչի տակից կարող է դուրս գալ», - պնդում է Bloomberg-ի մեկնաբանը՝ հիշեցնելով, որ թուրքական «Զրո խնդիր հարևանների հետ» ռազմավարությունն այսօր վերածվել է «Բացառապես խնդիրներ» ռազմավարության։
Անդրադառնալով Կովկասում Թուրքիայի ակտիվությանը՝ Bloomberg-ի մեկնաբանը նկատում է. - «Հայ-ադրբեջանական պատերազմը երկրորդ թատերաբեմն է Լիբիայից հետո, որտեղ Էրդողանը խանգարում է Պուտինի նպատակների իրագործմանը։ Ռուսաստանի ղեկավարը համակերպվում էր Էրդողանի գործողություններին՝ նպատակ ունենալով ներսից տարրալուծել ՆԱՏՕ-ն ու խաթարել Թուրքիայի և Արևմուտքի հարաբերությունները»: Մեկնաբանը հիշեցնում է, որ վերջին անգամ երկու ղեկավարները բախվել էին 2015 թվականի աշնանը՝ Սիրիայում ռուսական օդանավի կործանումից հետո։Կովկասյան ճգնաժամի ընթացքում, ըստ Bloomberg-ի հոդվածագրի, Էրդողանը քննադատում է Ռուսաստանի դիրքորոշումը, սակայն զերծ է մնում Պուտինին ուղղված կոշտ որակումներից։

«Առաջին անգամ Թուրքիան խառնվում է մի տարածաշրջանի գործերին, որը Մոսկվան իր ազդեցության գոտին է համարում։ Դրանով են բացատրվում «կրակի վրա յուղ չլցնելու»՝ Անկարային ուղղված ռուսական կոչերը։ Դրանք, սակայն, Պուտինի շուրթերից չեն հնչում և չեն ուղեկցվում պատժամիջոցների սպառնալիքներով։ Մոսկվան հակված չէ կամ առայժմ չի ցանկանում թուրքերին հստակ նախազգուշացում ուղղել», - նշում է հոդվածի հեղինակը՝ արձանագրելով. - «Էրդողանի համար կարմիր լույսի բացակայությունը կանաչ լույս է նշանակում։ Մոսկվայի լռությունը նա ընկալում է որպես իր ծրագրերն իրագործելու թույլտվություն»։

Մինչդեռ իրականում, Էրդողանը չընկալեց՝ «կրակի վրա յուղ չլցնելու» Պուտինի ուղերձը: Իսկ դա նշանակում է, որ հետևանքները Թուրքիայի համար ծանր են լինելու:

Մետաքսյա Շալունց