Զինված բախումներ՝ «ՀԱՊԿ-ի պատասխանատվության գոտում». ՀԱՊԿ-ն վերջապես նկատեց հայ-ադրբեջանական լարումը

Հայ-ադրբեջանական լարվածության ֆոնին շարունակվում են միջազգային հանրության կողմից Հայաստանին ու Ադրբեջանին ուղղված կոչերը:

Երեկ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը դատապարտեց հրադադարի ռեժիմի խախտումները: Նրանք որքան հնարավոր է շուտ առարկայական բանակցությունների վերսկսման կոչ էին անում և կարևորում ԵԱՀԿ դիտորդների վերադարձ տարածաշրջան, հենց իրավիճակը թույլատրի անել դա։

ԱՄՆ իշխանությունները դատապարտել են հայ-ադրբեջանական սահմանում տեղի ունեցած բռնությունները և կողմերին կոչ են անում բանակցել: «Մենք կողմերին կոչ ենք անում անհապաղ դադարեցնել ուժի կիրառումը, օգտագործել հաղորդակցության ուղիղ գծերը՝ հետագա էսկալացիայից խուսափելու համար և խստորեն պահպանել հրադադարը», - ասել էր Պետքարտուղարության ներկայացուցիչ Մորգան Օրտագուսը:

ԱՄՆ-ը կողմերին կոչ է անում շուտափույթ վերսկսել «հիմնարար բանակցությունները»: Գերատեսչությունը նաև ընդգծում է ԵԱՀԿ դիտորդների տարածաշրջան վերադառնալու կարևորությունը: Նշվում է, որ Միացյալ Նահանգները, որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ, պարտավորվում է կողմերին օգնել ղարաբաղյան հիմնահարցի տևական խաղաղ կարգավորման հարցում: «Մենք շարունակելու ենք ակտիվորեն մասնակցել այդ նպատակին հասնելու ջանքերին», - հավելել է Օրտագուսը:

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը կոչ է արել անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները հայ-ադրբեջանական սահմանին և իրավիճակը սրումը, ասվում է Գլխավոր քարտուղարի մամուլի խոսնակ Ստեֆան Դյուժարիկի հայտարարության մեջ: «Գլխավոր քարտուղարը խորապես անհանգստացած է ստացած հաղորդագրություններից՝ հայ-ադրբեջանական միջազգային սահմանի վրա փոխադարձ հրետակոծման մասին, այդ թվում ՝ ծանր զենքի օգտագործմամբ, որոնք ինչպես հայտնում են՝ մահվան պատճառ են դարձել», - ասվում է հայտարարության մեջ:

Դյուժարիկը նշել է, որ ՄԱԿ-ի ղեկավարը կոչ է անում «անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները, ինչպես նաև բոլոր շահագրգիռ կողմերին անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել իրավիճակը կայունացնելու և սադրիչ հռետորաբանությունները կանխելու համար»: «Գլխավոր քարտուղարը հաշվի է առել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների այսօր արած հայտարարությունը և վերահաստատում է իր լիակատար աջակցությունն այս վտանգավոր իրավիճակը լուծելու նրանց ջանքերին և կոչ է անում բանակցությունների միջոցով շարունակել Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորումը», - ասել է Դյուժարիկը:

Երեկ ինչպես հայտնի է, տեղեկություն ստացվեց, որ ՀԱՊԿ Մշտական խորհրդի արտահերթ նիստ է հրավիրվելու, սակայն ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ այն հետաձգվել է անորոշ ժամանակով: Մինչ այդ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը զրուցել էր Հայաստանի արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հետ: Արտգործնախարարության տարածած հաղորդագրության համաձայն` Մնացականյանը Զասին մանրամասն տեղեկատվություն է տրամադրել հուլիսի 12-ից Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից Տավուշի մարզի ուղղությամբ հրետանու կիրառմամբ իրականացված հրադադարի խախտումների, այսօր առավոտյան այդ գործողությունների վերսկսման, ինչպես նաև իրադրության հետագա սրման հետևանքների մասին: Հայաստանի արտգործնախարարը հեռախոսազրույցի ժամանակ ընդգծել է ՀԱՊԿ անդամ երկրի նկատմամբ նման գործողությունների անընդունելիությունը:

Նկատենք, որ ՀԱՊԿ կանոնադրության 3-րդ հոդվածում կազմակերպության նպատակների մասին կետում նշված է, որ ՀԱՊԿ-ի նպատակներից է «հավաքական հիման վրա անդամ պետությունների անկախության, տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության պաշտպանությունը»: ՀԱՊԿ-ին, հիշեցնենք, անդամակցում են Հայաստանը, Ռուսաստանը, Բելառուսը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը և Տաջիկստանը:
ՀԱՊԿ անդամ և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ Ռուսաստանի լրատվամիջոցները` կայքերից մինչև դաշնային հեռուստաընկերություններ ակտիվ լուսաբանում են ստեղծված իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին, տալիս են և հայկական, և ադրբեջանական պաշտոնական հաղորդագրություններ` պահպանելով չեզոքության սկզբունքը, բայց ոչ բոլորը:

Կան բացահայտ ադրբեջանամետ ուղղվածության հաղորդագրություններ և վերնագրեր: Лента.Ру-ն, մասնավորապես հոդված է հրապարակել, որում կա հղում միայն ադրբեջանական կողմին, և դրանից հետո էլ արտատպել է «Խոսում է Մոսկվան» ռադիոկայանին ՌԴ-ում Ադրբեջանի դեսպան Փոլադ Բյուլբյուլօղլու այսօր տված հարցազրույցը, որում նա հայտարարել է, թե «Ադրբեջանը մտադիր է հասնել Լեռնային Ղարաբաղի վերադարձին», և չի բացառել, որ սահմանին հակամարտությունը վերածվի լայնածավալ բախումների:

Ինչևէ, այսօր արդեն ՀԱՊԿ քարտուղարությունը հայտարարություն տարածեց, որում կոչ է անում Բաքվին և Երևանին վերականգնել հրադադարը հայ-ադրբեջանական սահմանին: Կազմակերպության մամուլի քարտուղար Վլադիմիր Զայնետդինովի հայտարարության մեջ ասվում է. «ՀԱՊԿ քարտուղարությունը լուրջ մտահոգություն է հայտնում հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակի սրման կապակցությամբ, որը սկսվել է այս տարվա հուլիսի 12-ին Հայաստանի և Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումների միջև զինված բախումից հետո, ներառյալ՝ ծանր զենքի կիրառմամբ, որի հետևանքով զոհեր և վիրավորներ են գրանցվել»: Այնուհետև կոչ են անում կողմերին անհապաղ վերականգնել հրադադարը։ «Ստեղծված իրավիճակը չի նպաստում իրադրության կարգավորմանը երկու հարևան երկրների սահմաններին, որոնցից մեկը՝ ՀՀ-ն, ՀԱՊԿ անդամ պետություն է: Այս իրավիճակը վկայում է հրադադարի վերաբերյալ պայմանավորվածությունների խախտման մասին, որոնց հասել են Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարների մակարդակով»:

Այսպիսով, ռազմաքաղաքական դաշինքը կողմերին կոչ է անում «անհապաղ վերականգնել հրադադարը ՀԱՊԿ-ի պատասխանատվության գոտում»:

Բացի բալանսավորված կոչերից, փաստորեն, ՀԱՊԿ-ականները զերծ մնացին Ադրբեջանին հասցեական դատապարտելուց և Հայաստանին, որպես դաշնակից պետություն՝ ՀԱՊԿ կանոնադրության համաձայն անդամ պետության դեմ ոտնձգությունը իրենցից յուրաքանչյուրի դեմ ուղղված քայլ որակելուց... Ինչը և կարելի էր սպասել:

Այստեղ արդեն հայկական իշխանությունների աշխատանքի պակաս կա, թեև ՀԱՊԿ-ն երբեք չի փայլել անկողմնակալությամբ և նախկինում: Ադրբեջանին հասցեական չքննադատելը մշտապես այս կառույցի համար չխախտվող «օրենք» է եղել:

Մետաքսյա Շալունց