Մեկ օրվա ուրախություն

Նախօրեին Սպիտակ Տան մամուլի խոսնակը հայտարարել էր, որ ԱՄՆ-ում վանդալիզմի զոհ է դարձել Հայոց Ցեղասպանության հուշարձանը: Պարզ չէր, տերմինը միտումնավո՞ր, թե՞ պատահաբար էր արտաբերել Սպիտակ Տան պաշտոնական ներկայացուցիչը:

Մինչ հայաստանյան համացանցը տոնում էր հաղթանակը, որ Թրամփի վարչակազմի ներկայացուցիչն, այնուամենայնիվ, արտաբերել է ցանկալի տերմինը, կարելի էր եզրակացնել, որ պաշտոնական Վաշինգտոնի դիրքորոշման մեջ որևէ փոփոխություն չէր կարող լինել:

Տասնամյակներ շարունակ ԱՄՆ կառավարությունը հրաժարվել է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը, բայց երկուշաբթի Սպիտակ տունը, թեպետ ոչ կանխամտածված, գործածեց «Հայոց ցեղասպանություն» եզրույթը, նկատել էր The Washington Post-ում Աարոն Բլեյքը և հավելել, որ «Թրամփի մերձավոր դաշնակից Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, ըստ ամենայնի, ուրախ չի լինի այդ կապակցությամբ»:

Հեղինակը փաստել էր, որ Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Քեյլի ՄաքԷնանին Հայոց ցեղասպանության հուշարձանն անվանել է իր «ճիշտ անունով» ամբողջ երկրով մեկ հուշարձանները պղծող ցուցարարների գործողությունները դատապարտելու ժամանակ:«Մարդկության դեմ կատարված բոլոր հանցագործությունների, այդ թվում՝ ստրկության զոհերի հիշատակը ոգեկոչող Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրի պղծման դեպքում գործ ունենք գիտակցության և պատմական գիտելիքի պակասի հետ», նշել է Սպիտակ տան խոսնակը:

Հայ հանրության ուրախությունը, սակայն մեկ օր տևեց, ինչը կանխատեսվել էր ավելի վաղ:

Ի պատասխան Ամերիկայի Ձայնի հայկական ծառայության հարցմանը՝ Սպիտակ տնից հայտնել էին, որ վարչակազմի քաղաքականությունն այս հարցում փոփոխության չի ենթարկվել՝ հավելելով, որ ԱՄՆ նախագահը վերահաստատել է, որ «Մեծ Եղեռնը պատմական ոճրագործություն և ողբերգություն է, և ԱՄՆ կանգնած է հայ ժողովրդի կողքին»:

Հավելենք, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում ԱՄՆ-ի վարչակազմի դիրքորոշումը տարբերվում է ԱՄՆ Կոնգրեսի դիրքորոշումից, որի երկու պալատները՝ Ներկայացուցիչների տունն ու Սենատը, անցած տարի ընդունեցին Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին բանաձևեր: Վարչակազմը 1915 թվականի իրադարձությունները Օսմանյան կայսրության տարածքում խուսափում է որակել «ցեղասպանություն»՝ ապրիլի 24-ի նախագահի տարեկան ուղերձում այս առիթով օգտագործելով «Մեծ Եղեռն» եզրը:

Սպիտակ տան մամլո խոսնակի խոսքերն ակտիվ քննարկումների առարկա դարձան մամուլում ու խնդրի հետ առնչվող շրջանակներում: Թուրքիան արձագանքել է մամլո խոսնակի խոսքերին՝ լրատվամիջոցներին հայտնելով, որ Թրամփի վարչակազմի դիրքորոշումն այս հարցի շուրջ լայնորեն հայտնի է: Վաշինգտոնում Թուրքիայի դեսպանությունը լրատվամիջոցներին հայտնել է, որ անընդունելի է որակում «Հայոց ցեղասպանություն» եզրի օգտագործումը՝ կարծիք հայտնելով, որ մամլո խոսնակի կողմից դրա կիրառումը «լեզվի ցավալի սայթաքման արդյունք է, որը խնդրին տվել է այլ բովանդակություն»:

Ամերիկահայ կազմակերպությունները ևս արձագանքել էին մամլո խոսնակի խոսքերին: Ամերիկայի հայկական համագումարը մամուլի միջոցով երախտագիտություն էին հայտնել վարչակազմից Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրը հիշատակելու համար, իսկ Վաշինգտոնի Հայ դատի հանձնախումբը նշել էր, որ Մըքենանի մեկնաբանությունը կարող է առաջին քայլը հանդիսանալ դեպի Հայոց ցեղասպանության ճանաչում ԱՄՆ-ի իշխանությունների բոլոր մարմինների կողմից:

ԱՄՆ-ի կողմից Հայոց Ցեղասպանության պաշտոնական ճանաչում՝ ամերիկյան նախագահի վարչակազմի կողմից, իհարկե, կլինի: Այդ պահը մոտենում է, քանի որ ամերիկյան նահանգներ են ճանաչել Հայոց Ցեղասպանությունը, գումարած՝ Ներկայացուցիչների տունն ու Սենատը:
Այնպես որ, վաղ թե ուշ, այդ օրը գալու է՝ անկախ Թուրքիայի դիրքորոշումից ու սպառնալից հայտարարություններից ու գործողություններից՝ ուղղված ամերիկյան վարչակազմը:

Մետաքսյա Շալունց