Ռուս-վրացական «սառույցը» հալչո՞ւմ է

Մոսկվան պատրաստ է չեղյալ հայտարարել Վրաստանի հետ վիզային ռեժիմը, սակայն դեռ խոսք չկա դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնման մասին, այս մասին 2015թ. արդյունքների վերաբերյալ մամլո կոնֆերանսի ժամանակ հայտարարել է Ռուսաստանի ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը։ «Մենք պատրաստ ենք հեռանկարում գնալ վիզային ռեժիմի վերացմանը, սակայն մի փոքր տարօրինակ է, եթե դա քննարկվի այնպիսի ժամանակաշրջանում, երբ մենք չունենք դիվանագիտական հարաբերություններ, որոնք մենք չենք խզել»,- ասել է նա։ Ներկայումս Ռուսաստանի քաղաքացիները կարող են առանց վիզայի մեկնել Վրաստան, սակայն վերջինիս քաղաքացիները չեն կարող անել դա։ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը նախորդ տարվա դեկտեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ Մոսկվան պատրաստ է չեղյալ հայտարարել Վրաստանի հետ վիզային ռեժիմը։ Դեկտեմբերի 23-ից ՌԴ ԱԳՆ-ն Վրաստանի քաղաքացիների համար մեղմացրել է վիզա ստանալու գործընթացը։ Սերգեյ Լավրովը նաև հայտարարել է, որ բաց է իր վրացի գործընկեր Միխայիլ Ջանելիձեի հետ հանդիպումների համար, ինչպես նաև չի բացառել հեռանկարում Ռուսաստանի ու Վրաստանի նախագահների միջև շփումները: «Ես, ի դեպ, բաց եմ իմ վրացի գործընկերոջ հետ շփումների համար։ Ես վստահ եմ, որ հնարավոր են նաև այլ շփումներ: Վլադիմիր Պուտինը, երբ նրան հարցրել են այդ մասին, ամենևին էլ չի բացառել այդ հնարավորությունը, եթե ի հայտ գա նման հնարավորություն։ Մենք կողմ ենք Վրաստանի հետ նորմալ, բարիդրացիական հարաբերություններ ունենալուն։ Մենք առաջնորդվում ենք նրանով, որ վրացի ժողովուրդը չպետք է տուժի իր ռուս հարևանների հետ կապերի խզումից, որոնցում շահագրգռված են թե՛ ռուսները, թե՛ վրացիները»,- ասել է նա։ Լավրովի խոսքով՝ Ռուսաստանի ու Վրաստանի հարաբերությունները դուրս են գալիս խոր սառեցումից։ Իսկ Վրաստանի վարչապետի՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցերով հատուկ ներկայացուցիչ Զուրաբ Աբաշիձեն հայտարարել է, որ տվյալ փուլում օրակարգում չէ Ռուսաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնման հարցը, սակայն դա չի խանգարում երկու երկրների միջև վիզային ռեժիմի վերացմանը։ «Դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնումը օրակարգում չէ։ Եվ ներկա փուլում այն չի լինի օրակարգում, մեր ռուս գործընկերները քաջ գիտեն այդ մասին, որովհետև դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնումն անհնար է, քանի դեռ խախտված է Վրաստանի տարածքային ամբողջականությունը։ Սակայն եթե տվյալ ուղղությամբ կատարվեն լուրջ քայլեր դեպի առաջ, եթե մենք տեսնենք, որ կա շատ կարևոր առաջընթաց, ապա, հավանաբար, ինչ-որ փուլում այդ հարցը կընդգրկվի օրակարգում։ Ինչ վերաբերում է վիզային ռեժիմի մեղմացմանը կամ չեղյալ հայտարարմանը, ապա դիվանագիտական հարաբերությունները որևէ կերպ չեն խանգարում դրան»։ Պաշտոնական Թբիլիսին արձագանքեց Ռուսաստանի ԱԳ նախարարի հայտարարություններին։ «Վրաստանի կառավարությունն ամբողջովին վերահսկում է Պանկիսի կիրճի իրավիճակը, և այնտեղ ահաբեկչական սպառնալիքների որևէ ռիսկ չկա», հայտարարել է Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլին։ Ռուսաստանի ԱԳ նախարարը նաեւ նշել էր, թե Պանկիսի կիրճում ահաբեկչական սպառնալիքը չի վերացել, «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպությունն այդ տարածքն օգտագործում է վարժանքների համար։ Վրաստանի վարչապետը նաև ներկայացրել է Ռուսաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները վերականգնելու պաշտոնական Թբիլիսիի պայմանները՝ հարգել Վրաստանի տարածքային ամբողջականությունը և ինքնիշխանությունը։ Սերգեյ Լավրովը հնարավոր էր համարել Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև վիզային ռեժիմի վերացումը, բայց ասել էր, թե դա տարօրինակ կլինի, քանի որ դիվանագիտական հարաբերություններ չկան։ «Այդ հարցը չի կարող օրակարգում լինել, և մեր գործընկերները գիտեն, թե ինչու. քանի դեռ Վրաստանի տարածքային ամբողջականությունը խախտված է, քանի դեռ տարածքային ամբողջականությունը վերականգնելու ուղղությամբ կարևոր քայլեր չեն արվել, այդ հարցը մենք չենք քննարկի», - ասել է Զուրաբ Աբաշիձեն։ Վրաստանի վարչապետի հատուկ բանագնացը նաև ասել է, թե երկու երկրների միջև առկա խնդիրների պատճառը հիմնականում կապված է այն բանի հետ, որ Ռուսաստանը Աբխազիայի և Ցխինվալիի [Հարավային Օսիա] շրջանները ճանաչել է անկախ պետություններ, ինչը Վրաստանի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության կոպիտ խախտում է և միջազգային օրենքի անտեսում։ Իսկ Վրաստանի վարչապետ Կվիրիկաշվիլին նաև ասել է, թե պաշտոնական Թբիլիսին կքննարկի երկու երկրների արտգործնախարարների հանդիպման հարցը՝ այդպիսով պատասխանելով Լավրովի հայտարարությանը, թե պատրաստ է հանդիպել իր վրացի պաշտոնակից Միխեիլ Ջանելիձեին։ «Երկխոսության համար մենք որոշակի խողովակներ ունենք, և այդ հարցը մենք բնականաբար կքննարկենք ու մոտ ապագայում մեկնաբանություններ կլինեն», - հավաստիացրել է Վրաստանի վարչապետը։ Այսպիսով, պաշտոնական Թբիլիսին կքննարկի Վրաստանի ու Ռուսաստանի առաջին դիվանագետների հանդիպման հարցը։ Ըստ Վրաստանի վարչապետ Գեորգի Կվիրիկաշվիլիի` երկխոսության համար կան որոշակի խողովակներ, և Թբիլիսին կքննարկի այդ հարցը, և մոտ ժամանակներս կլինեն մեկնաբանություններ։ Սաակաշվիլիի օրոք ռուս-վրացական լարված` գագաթնակետին հասած հարաբերությունները, փաստորեն, Պուտինը կարգավորելու փորձեր է անում: Թերևս դա է պատճառը, որ «Գազպրոմը» Վրաստանի հետ բանակցություններ է վարում: Մետաքսյա  Շալունց