Բարդ իրավիճակ Ղարաբաղյան բանակցային ճակատում
Ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման համար այսօր կան բոլոր պայմանները, անհրաժեշտ է միայն Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների բարի կամքը, վստահություն է հայտնել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը «Ինտերֆաքս»-ին տված ընդարձակ հարցազրույցում: Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի կարգավորումը ենթադրում է որոշ շրջանների վերադարձ Ադրբեջանին՝ Ղարաբաղի կարգավիճակի դիմաց: Սրանք կարգավորման պայմաններն են, բայց ոչ միայն դրանք՝ պայմաններից են նաև փախստականների վերադարձը, միջազգային խաղաղապահ ուժերի ներկայությունը: Միջնորդները աշխատում են, որպեսզի կարողանան մի միջոց գտնել այդ պայմանները մեկտեղելու և խնդիրը հանգուցալուծելու համար: Այդ մասին ասել: Ամերիկացի համանախագահը «Ինտերֆաքս» գործակալության արտաքին քաղաքականության խմբագրության ղեկավար Օլգա Գոլովանովային տված հարցազրույցում ներկայացրել է ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման հեռանկարները։ Հիշեցնենք՝ սեպտեմբերի 8-ին Մոսկվայում անցկացվել էին խորհրդակցություններ ղարաբաղյան թեմայով, և Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն ընդունել էր Մինսկի խմբի բոլոր երեք համանախագահներին ու ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպշիկին։ Ուշագրավ է, որ հարցազրույցում Ուորլիքը մի քանի անգամ ընդգծել է՝ պաշտոնական Վաշինգտոնն ու Մոսկվան չունեն տարբեր մոտեցումներ, օրինակ, ռուսաստանցի լրագրողի հարցին, թե որն է Միացյալ Նահանգների համար ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման իդեալական սցենարը, ամերիկացի դիվանագետը պատասխանել է․«Նույնը, ինչ և ռուսական կամ ֆրանսիական կողմերի համար: Հակամարտությունը շատ երկար է շարունակվում, չափազանց շատ մարդիկ են զոհվել քսան տարուց ավելի տևող այս հակամարտության հետևանքով: Իսկ խնդիրը կարող է կարգավորվել: Մենք ունենք կարգավորելու համար պայմաններ, այդ պայմանները մեզ հայտնի են»: Ուորլիքը նաև ընդգծել է, որ կարգավորման մասին կարելի կլինի խոսել միայն այն դեպքում, երբ դրա արդյունքում չլինեն հաղթողներ և պարտվողներ, այն պետք է ձեռնտու լինի բոլոր կողմերի համար․«Որպես տարբեր հակամարտությունների կարգավորմանը մասնակցած մարդ՝ գիտեմ, որ բանակցությունները չեն կարող հաջող լինել, եթե կողմերից մեկը ստիպված է լինում գնալ նոր զոհերի և զիջումների։ Բանակցությունները հաջողված են, երբ շահում են երկու կողմերը՝ և՛ Հայաստանի, և՛ Ադրբեջանի բնակիչները»: Սակայն ուշագրավ են ռուսական զենքի վաճառքի թեմայով Ուորլիքի գնահատականները: Հայաստանին և Ադրբեջանին զենք վաճառելու մասին հարցին Ուորլիքը դիվանագիտական պատասխան է տվել, նշելով միայն, որ ի տարբերություն Միացյալ Նահանգների՝ Ռուսաստանը հատուկ երկարամյա հարաբերություններ ունի երկու երկրների հետ։ Ամերիկացի դիվանագետը, սակայն, հարկ է համարել ընդգծել, որ Միացյալ Նահանգները հակամարտող կողմերին վաճառում է միայն պաշտպանողական զենք, այն էլ՝ շատ սահմանափակ քանակով։ Բացի այդ, շեշտել է Ուորլիքը, ԱՄՆ Կոնգրեսը նույնիսկ արգելում է զենք վաճառել Ադրբեջանին, որն այն կարող է օգտագործել Ղարաբաղում: Սա ինքնին ուշագրավ հայտարարություն է, եթե հաշվի առնենք այն քննադատությունը, որը հնչում է Հայաստանից Ռուսաստանի ուղղությամբ` Ադրբեջանին զինելու նպատակով: Մի կողմից` ամերիկացի համանախագահը փորձել է ցույց տալ այն միասնականությունը, որը կա Ռուսաստանի և Միացյալ նահանգների միջև, սակայն նա նաև ցույց է տալիս այն տարբերությունը, որը կա Մոսկվայի և Վաշինգտոնի միջև: Իսկ այդ տարբերությունը ահռելի է` մեկը զինում է, մինչդեռ մյուսը ձգտում է խաղաղություն հաստատել: Սա է իրականում ցույց տվել ամերիկացի համանախագահը: Մյուս կարևոր ուղերձը, թերևս, այն է, որ հարցազրույցում Ջեյմս Ուորլիքն ասում է, որ խնդրի կարգավորման համար այսօր կան բոլոր պայմանները, և անհրաժեշտ է միայն Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների բարի կամքը: Նա, սրանով, փաստացի հասկացնել է տալիս, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները չեն գնում այն քայլերին, որոնք կարող են որոշակի առաջընթաց ապահովել: Բայց սա իրականում, նորություն չէ: Ապրիլյան քառօրյա պատերազմը մեծ անվստահություն է խորացրել` գոնե հայկական կողմի մոտ: Եթե շփման գծում լարվածության օջախը կա, նոր ագրեսիա սկսելու վտանգը կա, չեն ստեղծվել սահմանային միջադեպերի ուսումնասիրության մեխանիզմները, ապա ի՞նչ բանակցես, առավելևս` պայմանավորվես Ալիևի հետ: Այնպես որ, ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, կարելի է ասել, բավական ծանր իրավիճակում է հայտնվել: Կողմերի միջև անվստահության մակարդակը, թերևս, հսկայական է, այդպիսին եղել է, հավանաբար, ղարաբաղյան պատերազմի սկզբնական շրջանում: Իսկ սա նշանակում է, որ ինչ-որ կետից սկսելու համար, թերևս, համանախագահները նոր մոտեցումներ պետք է մշակեն: Թամար Բագրատունի
Հետևեք մեզ Viber-ում
