Գաղտնիքն ինչումն է

Սեպտեմբերի 18-ին և հոկտեմբերի 2-ին սահմանադրական փոփոխություններից ու նոր ԸՕ հաստատումից հետո մեր երկրում առաջին անգամ ՏԻՄ ընտրություններ են անցկացվելու: Պառլամենտական կառավարման համակարգի համար կռիվ տված իշխանական ու ընդդիմադիր ուժերը ոչ վաղ անցյալում պնդում էին, թե նոր համակարգում բարձրանալու է կուսակցությունների դերը, որոնք մասն են կազմելու կառավարման համակարգի, մինչդեռ ՏԻՄ ընտրությունների նախաշեմին ակնհայտ է դառնում, որ Հայաստանում գոյություն ունեցող 70-ից ավելի կուսակցություննեին կան, շնչում են մի քանիսը ու այդ մի քանիսն էլ որոշակի ակտիվություն են ցուցաբերում ՏԻՄ ընտրություններին: Բացառությամբ խոշոր քաղաքներ Գյումրիի ու Վանաձորի, որտեղ գրեթե ամբողջությամբ ներկայացված է ասպարեզում երեւացող քաղաքական ներկապնակը, ընդհանուր առմամբ պատկերը աբսուրդի է հասնում:Ընդդիմադիրներն, անշուշտ, դեռ կհասցնեն մեղքը գցել Հայաստանում տարիներ շարունակ չգործող ընտրական համակարգի վրա՝ ասելով, թե զերծ են մնացել օլիմպիական մասնակցությունից, չեն առաջադրվել ընդամենը առաջադրվելու համար, բայց սա մեծ հաշվով արդարացում է մի շարք գործոններ հաշվի առնելով: Նախ ՏԻՄ ընտրություններին գաղտնիք չէ, որ պայքարը առավելապես անհատների, այլ ոչ թե կուսակցությունների մեջ է ընթանում, ու հատկապես փոքր գյուղերում, որտեղ բոլորը բոլորին ճանաչում են ու գրեթե անիրական է, որ իշխանության թեկնածու անձը մրցակիցների հանդեպ ռեպրեսիաների կդիմի, կամ ակնհայտ կեղծիքների: Բացառություններ, անկասկած կլինեն, բայց մեծ հաշվով, ՏԻՄ ընտրություններին քիչ հավանական են ավանդական մեթոդների կիրառումը: Անգամ ընդունենք, որ ընդդիմադիրների վախերն ու կասկածներն արդարացված են, որ իշխանությունն ամենատարբեր ճանապարհներով կարող է մաքրել դաշտը՝ թողնելով միայն սեփական թեկնածուին, մինչդեռ համապետական ընտրություններին պատկերն այլ է եւ իշխանության դեմ մարտնչողներն են շատ, որոնց բոլորին <<մաքրել>> հնարավոր չի լինի: Այդ դեպքում կարելի էր գոնե խոշոր քաղաքներում մասնակցել ընտրություններին,որտեղ ենթադրաբար բոլոր կուսակցությունները պետք է համախոհներ ու ներկայացուցիչներ ունենան: Իրականում ակնհայտ է, որ գործող կուսակցությունները չունեն այդքան մարդկային ռեսուրս, որպեսզի մասնակցություն ունենան ՏԻՄ ընտրություններին, թեկնածու առաջադրեն ու փորձեն գոնե պայքարել իշխանության դեմ:Սպասվում էր, որ այս ամռանն ու հատկապես աշնանը քաղաքական կյանքը սովորականից թեժ կլինի: Թերեւս, կուսակցությունները կհրաժարվեն ամառային արձակուրդներից՝ քաղաքապետի, գյուղապետերի ընտրություններին մասնակցելու եւ դրանով դեպի համապետական՝ խորհրդարանական ընտրություններ ընթանալու համար։ Աշնանային ընտրությունները փորձաշրջան են լինելու մի շարք ուժերի համար։ Բայց այդպես չէ: Հհոկտեմբերի 2-ին 2 հարյուրից ավելի համայնքներում սպասվող ընտրություններին ոչ իշխանական հաշվված ուժեր են մասնակցել: Այսօր՝ սեպտեմբերի 2-ին հոկտեմբերի 2-ին սպասվող ընտրություններում թեկնածուների առաջադրումների վերջնաժամկետն է, իսկ այս պահի դրությամբ ԿԸՀ-ում զետեղված տվյալների համաձայն միայն ՀՅԴ-ն, ԲՀԿ-ն եւ որոշ տեղերում Հայկական վերածնունդն են ակտիվություն ցուցաբերել: Որքան էլ զարմանալի է արմատական ընդդիմություն հռչակված ՀԱԿ-ը ընդամենը երկու համայնքներում է առաջադրումներ արել՝ Լոռու մարզի Ախթալա համայնքում ու Շիրակի Հացիկ գյուղում: Արթուր Բբաղդասարյանի ՀՎ-ն էլ Փանիկում, Լոռու Գյուլագարակ , Շիրակի Արեւշատ, Կառնուտ, Մեղրաշեն համայնքներում:Կարելի է ասել, որ ամենաշատ առաջադրումները եղել են ՀՅԴ-ից՝Մարտունի գյուղ,Խաչաղբյուր,Լիճք, Սևան քաղաք, Լոռու մարզի Բովաձոր , Շրակի մարզ Ազատան համայնքներում, Ախուրյանում, Ամասիայում , Արփի , Գուսանագյուղ, Կամո, Հայրենյաց, Ջաջուռ, Փանիկ, Սյունիքի մարզի Աձաջաձոր, Նորաշենիկ համայնքներում: ԲՀԿ-ն ուժերը կփորձի Ծաղկաշեն, Խաչաղբյուր, Լճավան համայնքներում, Կոտայքի մարզի Արամուս, Գեղաշեն, Զովաշեն գյուղերում, Ինչպես նաեւ Շիրակի Ախուրյան, Կապս, Կառնուտ , Ոսկեհասկ, Ջրառատ համայնքներում:Մինչդեռ այս ուժը խորհրդարանում երկրորդն է ու ակնկալիքներն ավելի մեծ էին: Մինչեւ այս պահը որեւէ այլ կուսակցությունից առաջադրում չի եղել: Զարմանալի է, որ նույնիսկ Արտաշես Գեամյանի Ազգային միաբանություն կուսակցությունն է Կարմիրգյուղում թեկնածու առաջադրել, իսկ ահա, օրինակ ՀՀՇ-ն, Ազատ դեմոկրատները, կամ ավելի երիտասարդ Քաղաքացիական պայմանագիրը, Լուսավոր Հայաստանը թեկնածուներ չունեն:Թե որն է գատնիքը, որ փոքր ընտրություններում պայքարելու անկարող ընդդիմադիրները հանկարծ հայտնվում են մեծ թատերաբեմում ու համապետական ընտրություններին տոկոսներ խփում, թող բացատրեն իրենք: Անի Սահակյան