Բռնել են Ալիևի օձիքից

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը RIA Novosti գործակալությանը հայտնել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը համաձայնության են եկել Լեռնային Ղարաբաղի շփման գծում Մոնիթորինգային խմբի ընդլայնման հարցի շուրջ: «ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն ակտիվորեն աշխատում են պարտավորությունների կատարման վրա, որոնք ստանձնել էին նախագահները Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում կայացած հանդիպումների ժամանակ` լարվածությունը նվազեցնելու և հակամարտության խաղաղ լուծման նպատակով բանակցային գործընթացը հետագայում առաջ տանելու համար: Նախագահները եկել էին համաձայնության` շփման գծում և հայ-ադրբեջանական սահմանին ԵԱՀԿ Մոնիթորինգային խմբի ընդլայնման հարցի վերաբերյալ: Պլանավորվում է հակամարտության կարգավորման նպատակով շարունակել ընդլայնված բանակցությունները` յուրաքանչյուր կողմից բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց ներգրավմամբ: Դիվանագիտական ուղղությամբ առաջընթացն անհրաժեշտ է կողմերի միջև լարվածության նվազեցման համար»,- ասել է Ջեյմս Ուորլիքը: Սա, անշուշտ, կարևոր հայտարարություն է, որը նշանակում է, որ միջնորդները չնայած Ալիևի բացասական վերաբերմունքին` իրենց պահանջները իրականացնելու հարցում վճռական են: Սակայն Ուորլիքը չի խոսել սահմանային միջադեպերի հետաքննության մեխանիզմների ներդնման մասին: Իսկ սա շատ ավելի կարևոր մեխանիզմ էր: Այն հնարավոր հարձակման, ագրեսիայի դեպքում թույլ կտա ֆիքսել, թե որ կողմն է սկսել հարձակումը: Սակայն վերջերս հայաստանյան մամուլին տված հարցազրույցում ամերիկացի համանախագահը վստահեցրել էր, որ համանախագահներն այս գաղափարից հետ չեն կանգնելու ու վճռական են տրամադրված: Իհարկե, համանախագահները որքան ամուր մնան, այնքան հնարավորություն չեն թողնի Ալիևին մանևրել: Իսկ վերջինս կտրականապես դեմ էր սահմանային միջադեպերի հետաքննության մեխանիզմների կիրառման գաղափարին և պաշտոնապես մի քանի շաբաթ առաջ ուղղակի հստակ հասկացնել տվեց, որ Բաքուն չի ընդունում այդ գաղափարի իրագործումը: Այժմ համանախագահներին, փաստորեն, հաջողվել է Ալիևի օձիքից բռնել ու ասել, որ ներկայացված առաջարկը պետք է աշխատի: Պետք է նաև ամրագրենք, որ սա իրականում Միացյալ Նահանգների առաջարկն է, որի վերաբերյալ Ռուսաստանը, որպես համանախագահող երկիր առանձնապես չի խոսում: Իսկ Մոսկվան չի խոսում, որովհետև գիտեն, որ դա անընդունելի գաղափար է Ալիևի համար: Սակայն այս փուլում կարելի է արձանագրել, որ փաստացի, Վաշինգթոնին հաջողվում է կոտրել Ալիևի կարծր դիրքորոշումը: Ուորլիքը նաև նշել է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն առաջընթաց են ակնկալում Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների հաջորդ հանդիպումից՝ կապված Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հետ: «Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի հանդիպումները իրենց դերն ունեցան շփման գծում և հայ-ադրբեջանական սահմանին լարվածության նվազեցման ու հարաբերական կայունության ապահովման հարցում: «Մենք ակնկալում ենք, որ կողմերը հրադադարի ռեժիմը պահպանելու վերաբերյալ նախագահների հայտնած պատրաստակամության ֆոնին հավատարիմ կլինեն ստանձնած պարտավորություններին»,- ասել է նա: Իսկ ԵԱՀԿ գործող նախագահ, Գերմանիայի արտգործնախարար Ֆրանկ Վալտեր Շտայնմայերը Քիշնևում հանդիպել է Մոլդովայի վարչապետի հետ, որից հետո կազմակերպվել է համատեղ մամուլի ասուլիս, և իր ելույթում անդրադարձել է Մերձդնեստրի հիմնախնդրի կարգավորման վերաբերյալ «5+2» ձևաչափով (Մոլդովա, Մերձդնեստր, ԵԱՀԿ, Ռուսաստան, Ուկրաինա, ԱՄՆ, ԵՄ) բանակցությունների վերսկսմանը՝ այն որակելով որպես հակամարտության կարգավորման ճանապարհին կատարված կարևոր քայլ: Շտայնմայերն ընդգծել է, որ Գերմանիան ԵԱՀԿ-ում իր նախագահության ժամանակ որոշել է կենտրոնական ԵԱՀԿ տիրույթի չկարգավորված հակամարտությունների, այդ թվում նաև Ղարաբաղյան ու Մերձդնեստրի հակամարտությունների վրա. «Կարծում եմ՝ որ Մերձդնեստրի «սառեցված» հակամարտությունը կարող է արագորեն վերափոխվել «տաք» հակամարտության: Մենք դա տեսել ենք Լեռնային Ղարաբաղի օրինակով: Կարևոր է Մոլդովայում կայունություն ապահովելը»: Թամար Բագրատունի