«ՉԻ». Գաղտնի բանակցում են

Եվ այսպես՝ Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը Բաքվում հայտարարեց, թե ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում կողմերն այսօր ավելի մոտ են հաջողությանը, քան երբևէ։ Նման բաները, հասկանալի է, հենց այնպես չեն ասվում, ու եթե Լավրովը նման բան է ասում, նշանակում է՝ հունի­սի 20-ին Սանկտ Պետեր­բուրգում Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևն իսկապես ինչ-որ լուրջ համաձայնու­թյուն են ձեռք բերել։ Ընդ որում՝ Լավրովը հայտարա­րում է նաև, թե բանակցու­թյունների մանրամասները չի հայտնի, որովհետև նա­խագահները «հատուկ պայ­մանավորվել են» այդ մա­սին։ Իսկ սա իր հերթին նշա­նակում է, որ գաղտնի պահե­լու բան, այնուամենայնիվ, կա։ Եթե բանակցություննե­րում առաջընթաց չարձա­նագրվեր՝ գաղտնի պահելու բան էլ չէր լինի, հերթապահ հայտարարություն կտա­րածվեր, որ «կողմերը պայ­մանավորվել են շարունակել բանակցային գործընթացը», և վերջ։ Բայց իզուր են բանակցային կողմերը գաղտնա­պահություն խաղում։ Ամեն ինչ բավականաչափ թա­փանցիկ է։ Բանակցություն­ների հիմնական «գաղափա­րը» սա է՝ Սերժ Սարգսյանը համաձայնվել է վերադարձ­նել ազատագրված տա­րածքները ԼՂՀ անկախու­թյան դիմաց, ու հիմա պն­դում է, որ «առաջին քայլով» Ադրբեջանը պաշտոնապես ճանաչի Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքը։ Ադրբեջանն էլ, բնականաբար, գոհ է տարածքները վերադարձ­նելու պատրաստակամությունից, բայց պնդում է, որ Ղարաբաղը կարող է «ինքնորոշվել» միայն Ադրբեջանի տարածքային ամբողջա­կանության շրջանակներում։ Ինչին, հասկանալի է, Հա­յաստանի ու Ղարաբաղի ժո­ղովուրդը երբեք չի համա­ձայնվի։ Հիմա հարց է ծագում՝ ի՞նչ առաջընթացի մասին է խոս­քը։ Գուցե Ադրբեջա՞նն է «քարը փեշից թափել» ու համաձայնվել, որ Ղարաբա­դը լինի անկախ։ Սա, համա­ձայնվեք, քիչ հավանական է (հատկապես ապրիլյան պատերազմից հետո, որն ադրբեջանցիները գնահա­տում են որպես հաղթա­կան)։ Իսկ գուցե Սերժ Սարգսյա՛նն է համաձայն­վել, որ Ղարաբադը մնա Ադրբեջանի կազմում (ինք­նավարության շատ բարձր կարգավիճակով)։ Սա նույն­պես քիչ հավանական է, և ահա թե ինչու։ Տեսեք, թե ինչ է տեղի ու­նենում։ Բաքվում Լավրովը հայտարարում է, թե կողմերը երբեք այսքան մոտ չեն եղել ղարաբաղյան խնդրի կարգավորմանը, ու նույն օրը Սերժ Սարգսյանը հար­ցազրույց է տալիս «Ալ Մայադին» հեռուստաընկերությանը ու հայտարարում, թե «եթե նույնիսկ հիմա ամբողջ աշխարհը, բոլոր հիմնական ուժերը միավորվեն ու Լեռ­նային Ղարաբաղի բնակչու­թյանը համոզեն, որ պետք է ապրել Ադրբեջանի կազմում, անհնար կլինի՝ այդ մարդիկ չեն համաձայնվի։ Կարելի է ոչնչացնել, բայց համոզել ապրել Ադրբեջանի կազմում՝ անհնար է»։ Ուղերձը, կար­ծում ենք, հստակ է, հասցեա­տերը՝ հայտնի։ Սա նշանա­կում է, որ եթե անգամ «բոլոր հիմնական ուժերից» մեկը՝ Ռուսաստանը, փորձի ղարաբաղցիներին ստիպել մնալ Ադրբեջանի կազմում, ոչինչ չի ստացվի։ Ղարաբա­ղի ժողովուրդը «կզոհվի, բայց չի համաձայնվի»: Ամբողջական տեքստը՝ թերթի այսօրվա համարում: