Մոսկվայի ու Բաքվի խաղը` Ղարաբաղում

Կրեմլը հաստատել է, որ հաջորդ երկուշաբթի օրը Սանկտ Պետերբուրգում տեղի կունենա Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի, Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի եռակողմ հանդիպումը, որի օրակարգում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման խնդիրն է: Դա կլինի Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների երկրորդ հանդիպումը ապրիլյան ճգնաժամից հետո: Առաջին նման հանդիպումը ԵԱՀԿ-ի Մինսկի խմբի համանախագահող երեք պետությունների արտաքին գերատեսչությունների ղեկավարների միջնորդությամբ տեղի է ունեցել մայիսի 16-ին Վիեննայում: Քննարկումներին մասնակցել են Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը, Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Ջոն Քերրին և Ֆրանսիայի եվրոպական հարցերով պետքարտուղար Արլեմ Դեզիրը: Վիեննայի քննարկումներից հետո միջնորդները հայտնել են, որ հունիսին կազմակերպվելու է նախագահներ Սարգսյանի և Ալիևի նոր հանդիպումը: Ռուսաստանի նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը երեկ նշել է, որ հունիսի 20-ին Սանկտ Պետերբուրգում Պուտինը նախ առանձին կհանդիպի իր հայ և ադրբեջանցի պաշտոնակիցների հետ, ինչից հետո կսկսվի եռակողմ քննարկումը: Ուշակովի փոխանցմամբ՝ «կձեռնարկվեն ակտիվ քայլեր հակամարտության կարգավորման հարցում կողմերին օգնություն ցույց տալու ուղղությամբ»: Ռուսաստանի նախագահի օգնականը երեկ ընդգծել է, որ հենց Մոսկվան է վճռական դեր կատարել ապրիլին մարտական գործողությունները դադարեցնելու գործում: Պուտինը մի քանի անգամ հեռախոսով զրուցել է Սարգսյանի և Ալիևի հետ, երկու երկրների պաշտպանության նախարարները և զինված ուժերի գլխավոր շտաբերի պետերը այցելել են Մոսկվա, իսկ ապրիլի սկզբին Երևան և Բաքու է մեկնել վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը: «Հիմա մենք շարունակում ենք մեր միջնորդական ջանքերը՝ մշտապես և համապարփակ եղանակով համագործակցելով ԵԱՀԿ-ի Մինսկի խմբի մյուս երկու համանախագահող պետությունների հետ և հիմնվելով այն հայտարարությունների վրա, որոնցով 2009-2013 թվականների ընթացքում հանդես են եկել Ռուսաստանի, Միացյալ Նահանգների և Ֆրանսիայի նախագահները: Տեսնենք, թե ինչ կտա եռակողմ հանդիպումը, մենք իրագործելու ենք շատ ակտիվ և շահագրգիռ երկխոսություն»,- ասել է Վլադիմիր Պուտինի օգնական Յուրի Ուշակովը: Հունիսի 6-ին Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Իգոր Պոպովը ասաց, որ կա շրջանակային պայմանավորվածությունների հասնելու հեռանկար: Նա ասել է, թե որոշակի փուլում, շրջանակային պայմանավորվածությունները համաձայնեցնելուց հետո, հնարավոր կլինի նաև բանակցային սեղանի շուրջ Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչների վերադարձը: Բայց այս ամենի մեջ հետաքրքրականն այն է, որ արձանագրվեց, որ Պուտինի հովանավորությամբ կազմակերպվող հանդիպման նախապատրաստմանը չի մասնակցում ԵԱՀԿ-ն: Համաձայնեք, որ նման բան առաջին անգամ է տեղի ունենում: Սա առավել քան, տարօրինակ է: Սա նշանակում է` Մոսկվան չի վստահում ԱՄՆ-ին ու Ֆրանսիային: Մոսկվան ունի այլ նպատակներ ու գաղափարներ Ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման գործընթացում: Եթե վերլուծենք ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ընթացքը, ապա կարելի է արձանագրել, որ Մոսկվան ի սկզբանե էլ այլ նպատակներ է ունեցել: Քառօրյա պատերազմից 4 օր անց Մոսկվայում կայացավ Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԶՈՒ շտաբի ղեկավարների հանդիպումը, որտեղ էլ զինադադարի պահպանման պայմանավորվածություն ձեռքբերվեց: Դրանից հետո Երևան ժամանեց ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը, որի այցից առաջ պաշտոնական Մոսկվան արձանագրեց, որ նա «դատարկ ձեռքով» չի գալիս: Բայց հետո Վիեննայում կայացավ Սարգսյան-Ալիև առաջին հանդիպումը` ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների արտաքին գերատեսչության ղեկավարների մասնակցությամբ, որտեղ մի շարք պայմանավորվածություններ ձեռքբերվեցին: Այժմ, սակայն, Մոսկվան, ըստ ամենայնի, գոհ չէ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունից և ձգտում է առանձին խաղ տանել: Ու դա, վստահաբար, նաև Բաքվի խաղն է: Թամար Բագրատունի