Պուտինը անպատասխան է թողել գազի գնի վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանի հարցը

Երկուշաբթի օրը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ:

Ըստ ՀՀ կառավարության կայքում հրապարակված պաշտոնական տեղեկատվության `
կողմերը քննարկել են Հայաստանին բնական գազի մատակարարման հետ կապված հարցեր: Տեղեկատվություն են փոխանակել Covid-19 համաճարակի դեմ պայքարի ուղղությամբ տարվող քայլերի մասին: Նշվել է, որ երկու երկրներում էլ իրավիճակն այդ առումով լիովին վերահսկելի է: Վարչապետ Փաշինյանը շնորհակալություն է հայտնել ռուսական կողմին` Հայաստանից Ռուսաստան բեռնափոխադրումների անխափան իրականացումն ապահովելու ուղղությամբ ձեռնարկած քայլերի և Ռոսպոտրեբնադզորի հետ արդյունավետ համագործակցության համար:Կողմերը պաշտպանել են տեսակոնֆերանսի միջոցով Եվրասիական բարձրագույն խորհրդի արտահերթ նիստ հրավիրելու գաղափարը: Զրուցակիցները կարևորել են ինչպես երկկողմ ձևաչափով, այնպես էլ ԵԱՏՄ շրջանակում մշտական շփումների իրականացումը:

Փաշինյանն իր ֆեյսբուքյան հարցուպատասխանի ժամանակ ևս նշեց, որ Պուտինի հետ քննարկել է գազի հարցը: Նա նաև հիշատակեց, որ այդ մասին փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը օրեր առաջ նամակ է գրել Գազպրոմի նախագահին: Ուշագրավ է սակայն, որ Կրեմլի պաշտոնական կայքում Փաշինյան-Պուտին հետախոսազրույցի մասին տեղեկատվության մեջ գազի հարցի քննարկման մասին բառ անգամ չի գրված: Ըստ ամենայնի պաշտոնական Մոսկվան, ի տարբերություն Երևանի, գազի հարցը չի կարևորել, և Պուտինի օրակարգում գազի հետ կապված այլ պլաններ կան: Կրեմլի տեղեկատվության մեջ նշվում է միայն, որ քննարկվել են ԵԱՏՄ-ի հետ կապված հարցեր և Փաշինյանը շնորհակալություն է հայտնել Պուտինին` կորոնավիրուսի համավարակի հետը կապված ռուսական կողմի` Հայաստանին ցուցաբերված աջակցության համար: Համենայն դեպս, եթե գազի հարցով նախնական համաձայնություն լիներ, Կրեմլը ևս որևէ կերպ դրան կանդրադառնար` շատ լավ հասկանալով հարցի ռազմավարական կարևորությունը պաշտոնական Երևանի համար:

Դատելով պաշտոնական տեղեկատվությունների` միմյանցից տարբերվող ենթատեքստերից` Պուտինը անպատասխան է թողել Նիկոլ Փաշինյանի` գազի գնի մասին հարցը: Փաշինյանը, պատասխանելով գազի գնի փոփոխության մասին հարցին, ՖԲ ուղիղ եթերում հայտարարեց, որ հայ-ռուսական հարաբերություններում գազի գինը ավելի շատ քաղաքական խնդիր է, քան թե տնտեսական, և սրա համար նա քննադատեց նախկին իշխանություններին` սա դիտարկելով նրանց տապալումը: Այն, որ գազի գինը նախ քաղաքական, ապա նոր միայն տնտեսական հարթության հարց է, գաղտնիք չէ: Բայց եթե Նիկոլ Փաշինյանին թվում է, թե իրեն հաջողվելու է գազի հարցը քաղաքականից դարձնել զուտ տնտեսական, կնշանակի նա առնվազն լավ չի պատկերացնում այս հարցի էությունը: Եվ դրա ամենահստակ ապացույցն այն է, որ Գազպրոմ Արմենիա ընկերությունը հայտարարել է գազի սպառողական սակագինը Հայաստանում 36 տոկոսով բարձրացնելու վերաբերյալ:

Հաշվի առնելով այն հանգամաբնքը, որ սահմանագլխին Հայաստանը գազ է ներմուծում 1000 խմ –ի դիմաց 165 դոլար սակագնով, իսկ դրամի արժեզրկման պատճառով դոլարի փոխարժեքը 480 դրամից հասել է 507 դրամի, ներքին գնի բարձրացման հայտը չի կարող անտեսվել: Ընդ որում, մինչ հեղափոխությունը Հայաստանը 1000 խմ գազի դիմաց սահմանագլխին վճարում էր 150 դոլար: Ռուսական կողմը սակագինը բարձրացրեց հեղափոխությունից հետո` 2019 թվականից սկսած: Հայկական կողմը նախկինում ևս բարձրացրել է գազի վաճառքը ռուբլով կատարելու հարցը, բայց դա Մոսկվան երբեք չի ընդունել: Փաշինյանն այժմ նորից խոսում է այս մասին, բայց դատելով պաշտոնական հաղորդագրության կցկտուր բովանդակությունից` գազի հարցով Փաշինյանը մերժում է ստացել Պուտինից: Նման պարագայում նախկիններին մեղադրելը սրտի փուչ մխիթարություն է ընդամենը: Եթե Փաշինյանին հայտնի է գազի հարցը հայ-ռուսական հարաբերություններում քաղաքականից զուտ տնտեսականի վերածելու բանաձևը, ապա ավելի քան երկու տարվա պաշտոնավարման ընթացքում շատ հանգիստ կարող էր դա անել: Բայց կյանքը ցույց է տալիս, որ գազի գինը առայժմ թանկանում է և ապագայում նորից կարող է բարձրանալ` դրանից բխող բոլոր բացասական հետևանքներով հանդերձ:
Եթե հայկական կողմին հաջողվի ինչ-որ հրաշքով հասնել նախահեղափոխական 150 դոլար սակագնին, ապա Փաշինյանին կարելի է թերևս շնորհավորել: Իսկ առայժմ պետք է հարցնել` ինչ է պատասխանել Պուտինը գազի էժանացման վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանի հարցին, և ինչի համար է Փաշինյանը շնորհակալություն հայտնել նրան: 

Հայկ Դավթյան