Պարենային ճգնաժամի մարտահրավերը

ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (ՊԳԿ) գլխավոր տնօրեն Քյու Դոնգյուն շաբաթ օրը` մարտի 28-ին, Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում հանդես է եկել անհանգստացնող ուղերձով: << COVID-19- ի համաճարակը հսկայական լարվածություն է առաջացնում ամբողջ աշխարհի առողջապահական համակարգերի վրա, և միլիոնավոր մարդիկ աշխարհի ամենաառաջադեմ տնտեսություններում այս կամ այլ կերպ կարանտինի մեջ են գտնվում:
Մենք գիտենք, որ մարդկային կորուստները մեծ կլինեն, և այդ ալիքը զսպելուն ուղղված հսկայական ջանքերը տնտեսական մեծ ծախսեր են ակնկալում: Էլ ավելի մեծ կորուստներից խուսափելու համար, այն է՝ կապված միլիոնավոր մարդկանց համար հասանելի սննդի պակասի հետ, նույնիսկ ֆինանսապես ապահով երկրներում, աշխարհը պետք է անհապաղ գործողություններ ձեռնարկի՝ սննդի մատակարարման շղթաների աշխատանքի խափանումները նվազագույնի հասցնելու համար: Անհրաժեշտ է համաշխարհային մակարդակով համակարգված և համապարփակ պատասխան՝ կանխելու հանրային առողջության համար պատուհաս դարձած այս ճգնաժամը՝ պարենի ճգնաժամի վերածվելու, որի դեպքում մարդիկ չեն կարողանա սնունդ գտնել կամ իրենց թույլ տալ այն գնել>>,- իր հայտարարության մեջ նշել է Քյու Դոնգյուն:

Միաժամանակ նա նաև հարկ է համարել արձանագրել, որ այս պահի դրությամբ COVID-19- ը չի հանգեցրել պարենային անվտանգության որևէ լարվածության` չնայած սուպերմարկետների բազմամարդ պաշարումների վերաբերյալ անեկդոտային զեկույցներին: Ըստ այդմ` թեև խուճապի կարիք չկա, քանզի աշխարհում բավարար քանակությամբ սնունդ կա, սակայն հայտարարության մեջ նշվում է, որ հսկայական է ռիսկը, որ սննդամթերքը հնարավոր է հասանելի չլինի այնտեղ, որտեղ այն անհրաժեշտ է:
Իրավիճակից ելնելով` Մակ-ի բարձրաստիճան պաշտոնյան մի շարք հորդորներ է հղել պետությունների քաղաքական իշխանություններին: Դրանց մեջ հատուկ կարևորվում են ֆերմերները, գյուղատնտեսական աշխատանքներով զբաղվողներն ու սնունդ վերամշակող ձեռնարկությունները, պարարտանյութերի, անասնաբուժական դեղամիջոցների և գյուղատնտեսական արտադրության վրա ազդեցիկ այլ գործունեությունները:

Հատուկ անդրադարձ կա նաև ռեստորանների խնդրին: Նշվում է, որ ռեստորանների փակումը և ավելի պակաս հաճախականությամբ մթերային ապրանքների գնումները նվազեցնում են թարմ արտադրանքի և ձկնաբուծական ապրանքների պահանջարկը, ազդում արտադրողների և մատակարարների, հատկապես մանր տնտեսվարողների վրա, ինչը երկարաժամկետ հետևանքներ կթողի աշխարհի բնակչության վրա: Մտահոգիչ է համարվում այն փաստը, որ սնունդ արտահանող երկրները, սեփական պարենային անվտանգության առաջնահերթությունից ելնելով, կարող են արտաքին առևտրի սահմանափակող միջոցներ կիրառել: Այս ամենը պարենի համաշխարհային շուկայում կարող է հանգեցնել լուրջ խափանումների և բերել գնաճի ու գների անկայունության: Գնաճի դեպքում հատկապես տուժելու են ցածր եկամուտ և սննդի դեֆիցիտ ունեցող երկրները: Ելնելով 2007-2008 թվականներին ճգնաժամի փորձից` ՄԱկ-ը նաև կանխատեսում է, որ կորոնավիրուսի ճգնաժամը բացասաբար կազդի մարդասիրական կազմակերպությունների վրա՝ կարիքավոր և անապահով խավերի համար սնունդ և այլ պարագաներ գնելու առումով:

ՄԱԿ-ից ստացված այս տխուր ազդակները պետք է արագ տեղայնացվեն իշխանության քաղաքական կուրսի մեջ, որը ենթադրում է եղած ծրագրերի կտրուկ շրջադարձ, բայց դա խոսակցության առանձին թեմա է:  

Հայկ Դավթյան