Նիկոլ Փաշինյանն ու Արմեն Սարգսյանը պետական հեղաշրջման եզրագծին

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը պատմական հնարավորություն ունի՝ կամ ձերբազատվել օրվա իշխանությունների ձեռքում խամաճիկ լինելու իր կարգավիճակից, կամ հանցակցել իշխանություններին ծրագրած ոչ իրավական գործընթացում: Բնականաբար, խոսքը սահմանադրական փոփոխությունների եւ հանրաքվե անցկացնելու որոշման մասին է:

Ազգային ժողովը հանրաքվեի նախագիծը Հանրապետության նախագահին պետք է ուղարկի մեկ շաբաթվա ընթացքում, իսկ նախագահը՝ այն ստորագրի եռօրյա ժամկետում, կամ չստորագրի, որի դեպքում հանրաքվեն իրավունքի ուժով տեղի կունենա, կամ դիմի Սահմանադրական դատարան նախագծի սահմանադրականության հարցով: Իրավաբաններ, փաստաբաններ ու սահմանադրագետներ մի քանի օր է խոսում են այս գործընթացի մասին, շեշտում, որ այն հակասահմանադրական է, հակառակ պարագայում ԱԺ-ն չէր շրջանցի Սահմանադրության պահանջը, ինքը կդիմեր ՍԴ: Նրանք նաեւ հորդորում են Արմեն Սարգսյանին իբրեւ Սահմանադրության երաշխավոր իրացնել իր լիազորությունը, եւ Հայաստանը չմտցնել հակաիրավական ուղի:

Նախագահի գրասենյակից լրատվամիջոցներին հայտնել են, որ դեռեւս չեն ստացել փաթեթը, ստանալուն պես կուսումնասիրեն եւ կարծիք կհայտնեն: Բայց քիչ առաջ Շանթ հեռուստաընկերության եթերում Արմեն Սարգսյանը պատասխանել է այդ հարցին՝ ի վերջո, որն է լինելու իր քայլը՝ ստորագրել, չստորագրել, դիմել ՍԴ: Նախագահը անշուշտ պատասխանել է հարցին, բայց ոչինչ չի ասել: Բացի լղոզված մեկնաբանություններից, թե պետք չէ հարցին նայել ստորագրել-չստորագրել-ՍԴ դիմելու նեղ պրիզմայից, բայցեւայնպես հանրաքվեի մասին իր պատկերացումներն է ներկայացրել, որոնք մեզ հուշում են եւ կասկածի տեղ չեն տալիս, որ Արմեն Սարգսյանը խոչընդոտ չի հանդիսանալու առանց ՍԴ եզրակացության հանրաքվե ացկացնելու գործընթացում: Ասել է, որ պետք չէ վախենալ հանրաքվեից,<< Ես կողմնակից եմ, որ մեր մշակույթում ժողովրդին դիմելը, որպես գործընթաց, ամրանա: Դա ծայրահեղ միջոց չէ: Ժողովրդին դիմելու մի քանի միջոցներ կան, որոնցից մեկը հանրաքվեն է, մյուսը՝ կամքի արտահայտությունը՝ պլեբիսցիտը: 21-րդ դարում, կարծում եմ, սա շատ արժեքավոր է: Մենք բոլորս հիմնականում ապրում ենք երկու կյանք՝ վիրտուալ և իրական:
Վիրտուալ կյանքը կարծես թե դառնում է այն կյանքը, որտեղ իրականում ապրում ենք, այսինքն՝ բուռն քննարկումներ, ելույթներ, կարծիքներ, հսկայական քանակությամբ ֆեյքեր, որտեղ դու չես կարողանում տարբերակել իրականը ոչ իրականից, ճշմարիտը արհեստականից: Կարծում եմ, ցանկացած իշխանության համար, մանավանդ հիմա, երբ մարդիկ ապրում են երկու կյանքով, շատ էական է վերևից՝ ամպերից իջնել ցած, իջնել և ոտքերը դնել գետնին, շփվել ժողովրդի հետ և կարծիք հայտնել: Ժողովրդի կամքի արտահայտությունը չի կապվում այս կամ այն օրենքի հետ, այլ՝ կապվում է ժողովրդի վերաբերմունքի հետ: Կան երկրներ, որտեղ դա շատ հաջող է կիրառվում և ոչ միայն կիրառվում է, այլև դարձել է կյանքի մի մաս, այսինքն՝ հանրությանն ավելի ակտիվ ձևով մասնակից դարձնել որոշումներ ընդունելուն, քաղաքական կյանքին, տնտեսական զարգացմանը: Շվեյցարիայի նման երկրում իշխանությունը նույնիսկ պարզ հարցերով դիմում է ժողովրդին՝ սկսած որևէ տարածքում տրամվայ գործարկելուց մինչև ներգաղթյալների, անվտանգության հետ կապված հարցեր:
Հանրաքվեից վախենալ պետք չէ: 21-րդ դարում «կրկնակի կյանքի» պայմաններում այն նույնիսկ անհրաժեշտություն է դառնում՝ ամպերից իջնել ցած և ժողովրդի կարծիքը պարբերաբար ստանալ»,- ասել է Արմեն Սարգսյանը:

Այսօր տեղեկություններ շրջանառվեցին, թե Արմեն Սարգսյանը Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպմանն ասել է, որ ոչ մի դեպքում չի ստորագրի այդ նախագիծը: Խոսքն իրականում առաջին նախագծերի մասին է, որը հեղինակել էր պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանը: Դրանցում պետական ինստիտուտներից մեկի՝ դատական իշխանության լիազորությունները յուրացնելու, պետական հեղաշրջման չքողարկված դրույթներ կային եւ Արմեն Սարգսյանն ասել է, որ չի պատրաստվում անձնական պատասխանատվություն ստանձնել այդ հանցանքի համար: Իսկ հիմա, երբ նժարին պետության շահն է՝ որպես Հայաստանի իրավական պետություն լինելու հարցը, եւ պատասխանատվությունը դրվել է ժողովրդի վրա, Արմեն Սարգսյանը խորամանկորեն կծլկի իր բաժին պատասխանատվությունից:

Անի Սահակյան