Պուտինը շտապում է. ի՞նչ վտանգ կա ներսում

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն օրերս Պետդումա ուղարկեց երկրի Սահմանադրությունում առաջարկվող փոփոխությունների նախագիծը, որի մասին հայտարարել էր Դաշնային խորհրդին ուղղված ելույթում։

Սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացը Ռուսաստանում շատ արագ է ընթանում, և փորձագետները չեն բացառում, որ այն ավելի շուտ դրվի քվեարկության։ Ընդ որում՝ Ռուսաստանի օրենսդրությունը նման հանրաքվե չի նախատեսում, սակայն Կրեմլը, այդուամենայնիվ, որոշել է այս հարցում ստանալ ժողովրդի աջակցությունը։
Դաշնության խորհրդի սահմանադրական հանձնաժողովի ղեկավար Անդրեյ Կլիշասը, ով նաև սահմանադրական բաբրեփոխումները նախապատրաստող աշխատանքային խմբի համանախագահն է, օրերս նշեց, թե քվեարկությունը կարող է անցնել այն ժամանակ, երբ խորհրդարանն ընդունի օրենքը։ Փոփոխությունների նախագիծն արդեն հրապարակվել է։ Այդ փոփոխությունները նախատեսում են նաև Պետական խորհրդի սահմանադրական կարգավիճակի ամրապնդում, թեև լիազորությունների մասին այդ նախագծում մանրամասներ չկան՝ դրանք կհրապարակվեն ավելի ուշ նախագահի հատուկ որոշման տեսքով։

Ռուսաստանցի փորձագետները կարծում են, որ Պուտինը մտադիր է զբաղեցնել Պետական խորհրդի ղեկավարի պաշտոնը 2024-ից հետո՝ մինչ այդ Պետխորհուրդը դարձնելով Ռուսաստանի կառավարման հիմնական օղակը։

Փորձագետներին ամենից շատ այսօր հետաքրքրում է Կրեմլի շտապողականության պատճառը։ Այս հարցի պատասխանը ոչ ոք դեռ չգիտի։

Փորձագետներն ասում են, որ սա արագություն չէ, «գերարագություն է»: Կրեմլը մտադիր է արդեն ապրիլին անցկացնել համառուսաստանյան քվեարկություն Պուտինի առաջարկած սահմանադրական փոփոխությունների հարցով: Այս մասին հղում անելով նախագահի աշխատակազմում իր աղբյուրին՝ գրել է RBK-ն՝ հավելելով, որ ամենայն հավանականությամբ հարցը քվեարկության կդրվի ապրիլի 12-ին կամ 26-ին:
Մինչ այդ սահմանադրական բարեփոխումները պետք է հաստատեն Պետդուման և Դաշնային խորհուրդը: Եկող տարի, հիշեցնենք, Ռուսաստանում պետք է անցկացվեն խորհրդարանական ընտրություններ, և փորձագետները նաև սրանով են բացատրում Կրեմլի շտապողականությունը:

Ռուսաստանի նախկին վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը օրերս հայտարարել է, թե շարունակելու է մնալ իշխող «Եդինայա Ռոսիա» («Միասնական Ռուսաստան») կուսակցության նախագահ: Այս մասին նա հայտարարել է կիրակի օրը «Առաջին ալիքին» տված հարցազրույցում: Նախկին վարչապետի խոսքով՝ իր նոր՝ Անվտանգության խորհրդի փոխնախագահի պաշտոնը չի խոչընդոտում քաղաքական գործունեությանը: Մեդվեդևը հարցազրույցում ասել է, թե կուսակցությունն արդեն նախապատրաստվում է հաջորդ տարի կայանալիք Պետդումայի ընտրություններին:

Հիշեցնենք, օրեր առաջ Ռուսաստանում վարչապետ է փոխվել: Հունվարի 16-ին նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ստորագրեց Միխայիլ Միշուստինին վարչապետի պաշտոնում նշանակելու մասին որոշումը: Ավելի վաղ երկրի խորհրդարանի ստորին պալատը հավանություն էր տվել Միշուստինի նշանակմանը երկրի վարչապետի պաշտոնում: Անկուսակցական Միշուստինը Պետդումայում ստացել է 383 կողմ քվեներ, սրանից շատ ձայն ստացել էր միայն Պուտինը 2008-ին, երբ 4 տարով նախագահական աթոռը թողել էր արդեն նախկին վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևին և նշանակվել վարչապետի պաշտոնում:

ՌԴ նորանշանակ վարչապետը Պետդումայում խոստացել է փոփոխություններ կառավարության կազմում, սակայն մանրամասներ չի հայտնել: Հնարավոր է, որ այսօր հայտարարվի կառավարության կազմը: Այսօր Պուտինն աշխատանքից ազատել է երկրի գլխավոր դատախազ Յուրի Չայկային: Որոշ աղբյուրներ հայտնում են, որ նա նոր պաշտոն է ստանալու Դաշնային խորհրդում: Գլխավոր դատախազի համար Ռուսաստանի նախագահը Դաշնային խորհրդին է ներկայացրել Քննչական կոմիտեի ղեկավարի տեղակալ Իգոր Կրասնովի թեկնածությունը:

Հիշեցնենք, հունվարի 15-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ազդարարեց սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին: Ստեղծվեց արդեն աշխատանքային խումբ: Պուտինի ներկայացրած առաջարկների համաձայն՝ Պետդումային և Դաշնային խորհրդին պետք է անցնեն նախագահի մի շարք լիազորություններ: Թերևս, ամենակարևոր փոփոխությունը, որն առաջարկել է Պուտինը՝ Սահմանադրությունում ամրապնդել Պետական խորհրդի կարգավիճակն ու լիազորությունները: Փորձագետները համարում են, որ հենց այս պաշտոնն է զբաղեցնելու Պուտինը 2024-ից հետո:

Ռուսաստանցի ընդդիմադիրները հայտարարում են, որ Կրեմլն իրականացնում է «սահմանադրական հեղաշրջում» Պուտինի իշխանությունը երկարաձգելու համար: Ընդդիմադիրները, այդ թվում՝ Ալեքսեյ Նավալնու «Յաբլոկո» կուսակցությունը հայտարարել են, փետրվարի 29-ին Բորիս Նեմցովի հիշատակին ամեն տարի անցկացվող երթը լինելու է նաև Պուտին առաջարկած սահմանադրական բարեփոխումների դեմ: Ընդդիմադիրներն արդեն հայտ են ներկայացրել Մոսկվայի քաղաքապետարան: «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանի գլխավոր խմբագիր Ալեքսեյ Վենեդիկտովն իր բլոկում այսօր գրել է. «Ամեն ինչ հասկանալի է, Կրեմլը պետք է մի բան հնարեր Պուտինի իշխանությունը երկարաձգելու համար, անհասկանալի է միայն շտապողականությունը: Ինչո՞ւ եք այդքան շտապում, Վլադիմի՛ր Վլադիմիրովիչ, ի՞նչ է պատահել»:

Թերևս, այս հարցի պատասխանը մեկն է. հասարակության ներսում հիասթափությունը, ճահճացումը: Իսկ Պուտինը զգում է՝ իշխանության ներսում հնարավոր ճեղքումը, թևերի միջև անհաշտ պայքարը, որը կարող է հանգեցնել իշխանության կորստի:

Մետաքսյա Շալունց