Պուտինի նոր խաղը. Հարավային Կովկասի «գրավումը»

Թբիլիսիում չեն բացառում, որ Ռուսաստանի և Վրաստանի նախագահները կարող են հանդիպել` քննարկելու երկու երկրների հարաբերություններում ավելի քան մեկ տասնամյակի ընթացքում կուտակված խնդիրները: Վրացական «Ռուսթավի 2» հեռուստաընկերության եթերում այդ մասին նշել է Վրաստանի վարչապետի` Մոսկվայի հետ հարաբերությունների գծով հատուկ բանագնաց Զուրաբ Աբաշիձեն` ընդգծելով, սակայն, որ երկու երկրների դիվանագետները դեռ որևէ հստակ բան նման հանդիպման մասին ասել չեն կարող: «Տեսականորեն նախագահների հանդիպում հնարավոր է: Մենք մշտապես ասել ենք, որ եթե նման հանդիպում կայանա, իսկ դրա անհրաժեշտությունը ուշ թե շուտ ծագելու է, ապա այդ բանակցությունների օրակարգում, նախևառաջ պետք է ընդգրկվեն մեզ համար հրատապություն ներկայացնող հարցերը: Խոսքը հակամարտության գոտիներում տիրող կացության մասին է: Կարծում եմ, որ սա այն խնդիրն է, որում գոնե մի փոքր ընդառաջ քայլի անհրաժեշտություն առկա է», - հայտարարում էր Աբաշիձեն: Վրաստանի վարչապետի հատուկ բանագնացն այս հայտարարություններով հանդես եկավ Չեխիայից Վրաստան վերադառնալուց անմիջապես հետո: Պրահայում Զուրաբ Աբաշիձեն բանակցությունների հերթական փուլն էր անցկացնում Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Գրիգորի Կարասինի հետ: Այն, որ Աբաշիձեի հետ հանդիպումների նպատակներից մեկը նաև նախագահների հանդիպում կազմակերպելն է, չի ժխտում նաև Ռուսաստանի փոխարտգործնախարարը: «Բարձր մակադրակով նման հանդիպումը լուրջ քաղաքական իրադարձություն է: Պրահայում կայացած բանակցություններով մենք, փաստորեն, նմանատիպ հանդիպում ենք նախապատրաստում: Եթե մենք կարողանանք երկու երկրների ղեկավարներին այնպիսի մի բան առաջարկել, որ նրանք քննարկեն դեմ առ դեմ հանդիպման ժամանակ, ապա կգնանք այդ քայլին: Առայժմ, սակայն, այդ ամենը շատ հիպոթետիկ բնույթ է կրում», - նշում էր Գրիգորի Կարասինը: Աբաշիձե-Կարասին վերջին հանդիպման օրակարգային թեմաներից մեկը նաև երկու երկրների միջև 2011-ի նոյեմբերին կնքված մաքսային համաձայնագրի կյանքի կոչումն էր: Ռուսաստանի փոխարտգործնախարարն ու Վրաստանի վարչապետի հատուկ ներկայացուցիչը պայմանավորվել են, որ մոտ ապագայում այս համաձայնագրի իրագործման տեխնիկական դետալները կքննարկվեն հատուկ հանձնաժողովի առաջին նիստի ընթացքում: Այդ նիստին մասնակցելու են նաև շվեյցարական SGS ընկերության ներկայացուցիչները: Այդ ընկերությունը, հիշեցնենք, պետք է իրականացնի Հարավային Օսիայով և Աբխազիայով անցնող բեռնափոխադրումների մոնիտորինգը: Ռուս-վրացական հարաբերություններում, այսպիսով, հերթական ուշագրավ փուլն է հասունանում: Եթե հավի առնենք Ռուսաստան-Ադրբեջան հարաբերությունները, ապա այստեղ ամեն ինչ պարզ է. այդ հարաբերությունները բոլոր ոլորտներում ավելի ու ավելի են ջերմանում ու առարկայանում: Հայաստանի նոր կառավարության ձևավորումից հետո որոշ ժամանակ հայ-ռուսական հարաբերություններում էական անորոշություն նկատվեց: Փաշինյանը փորձում է ամեն գնով հայ-ռուսական հարաբերություններին նոր որակ հաղորդել՝ պայմանավորված իր անձով: Կարող է ստեղծվել մի իրավիճակ, երբ Հարավային Կովկասում Պուտինը կունենա այն վստահությունը, որը վերջին տարիներին թե՛ Հայաստանում, թե՛ Վրաստանում և թե՛ Ադրբեջանում ռուսական իշխանությունների նկատմամբ եղել է որոշակի անվստահություն: Սակայն քայլ այլ քայլ, թե՛ Հայաստանում, թե՛ Վրաստանում, թե՛ Ադրբեջանում գիտակցում են, որ առանց Ռուսաստանի էլ դժվար է՝ առևտրատնտեսականից սկսած ռազմական ոլորտով ավարտած: Սա շահեկան վիճակ է Պուտինի համար: Երկրում բազմաթիվ խնդիրներ ունենալով, միջազգային գործընկերների հետ բարդ հարաբերություններ ունենալով և պատժամիջոցների տակ լինելով, Պուտինը կարող է Հարավային Կովկասի «գրավման» նոր փորձում ցույց տալ հետխորհրդային տարածքում դիրքերի ամրապնդում: Թամար Բագրատունի